اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )
224
خُفى علائى ( خف علائى يا الخفية العلائية ) ( فارسى )
توضيحات : ( 1 ) ) - سناء مكي : ) Trne Mekka Sema شليمر ) 0 در " كا " ، " سناء مكي " نيامده است . سناء مكي - Senna ( 2 ) - در " كا " ، " عصبها " آمده است . ( 3 ) - نسخه " كا " ، " و پيه مرغ " را اضافه دارد . ( 4 ) - توضيح لازم : در نسخه مج 1 ) ، از " واجب كند " تا " عرق النساء " چنين آمده است : " و بعد از مسهل به ادرار بول مشغول باشند كه ماده اوجاع مفاصل بدان پاك شود و ضماد نخست رادع برنهند ، پس مركب پس محلل . و اگر ماده صفراوي باشد استفراغ به ماده هليله زرد و تمر هندى كند و تكميد و شربت لايق آن سازند . اوجاع مفاصل و علامتها عضو دردمند همرنگ تن باشد و گرم نباشد و گراني كند ، علاج قي فرمايند و ماء الاصول دهند با روغن بادام تلخ و روغن بيد انجير و گلنگبين و استفراغ به حب سوريجان و حب شيطرج و حب منتن كند . و طعام نخودآب شورباي گنجشك و مانند آن و ضماد از اين نوع سازند . صفت ضماد ، حضض به شراب سايند و طلاكند و سرگين گاو ضمادى نافع است . و مقل و جاوشير و پيه گداخته ضمادى محلل است " 0 ( 1 / 257 ) ( 5 ) - دو نسخه " مر " و " كا " ، " بوزيدان يك درم " را اضافه دارند . بوزيدان : داروئي كه در فربهي استعمال كنند ( ناظم الاطباء ) ، داروئي است كه از آورند و به عربي مستعجل خوانند و به جهت فربهي استعمال كنند 000 ( از برهان و آنندراج ماخوذ از دهخدا ) 0 در شرح اسماء العقار در برابر اين كلمه آمده است " نامعين " 0 ( 6 ) - در " مر " و " كا " ، " دو وقيه " آمده است . ( 7 ) - در " مر " و " كا " ، " دانگى و نيم " آمده است . ( 8 ) - رادع : چيزى كه ماده علت را باز گرداند ( ذخيره خوارزمشاهي از دهخدا ) 0 ( 9 ) - در " مر " و " كا " ، " به شير " آمده است . ( 10 ) - در ساير نسخه ها : " آرد حلبه " 0 ( 11 ) - توضيح : در حاشيه نسخه مج 2 ) ، قريب شانزده و نيم سطر شرحي در باب " سورنجان " آمده است .