اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )

مقدمهء مصححين 8

خُفى علائى ( خف علائى يا الخفية العلائية ) ( فارسى )

پاريس 1933 ميلادي ) 0 ( 1 / 9 ) علاوه بر مولفات مذكور احتمالا مولفات ديگرى در فهرست‌ها و تراجم احوال به سيد اسمعيل نسبت داده شده باشد ، كه ما از آن اطلاع نداريم . اميد آنكه اهل اطلاع ، تهيه كنندگان اين كتاب را مطلع و ياري فرمايند . در باره خف علائي " خف علائي " يا " خفي علائي " يا " الخفيه العلائيه " دومين تاليف طبي سيد اسماعيل است كه به امر اتسز خوارزمشاه پس از سال 521 هجري قمري - سال جلوس اتسز - تاليف شده است . همانطور كه مولف در ابتداى اين اثر ، كتاب را مختصر در دو جلد آورده بر قطع مطول تا بتوان آن را پيوسته در موزه نگاه داشت . خف به معناي چكمه و موزه و خفي ( به ضم خاء و شد ياء ) منسوب به خف است . تا آنجا كه بر تهيه كنندگان اين كتاب معلوم گرديد از خفي علائي نسخ متبعه منجمله در كتابخانه " بريتيش ميوزيوم " به شماره ) ADD 23 / 560 f 219 a زير نويس صفحه 405 تعليقات چهار مقاله ، مقاله چهارم ، دكتر معين ( و در صفحه 35 فهرست منابع طبي ايراني تاليف آدلف فرنان 20 چاپ ليپزيك 21 ( آلمان ) سال 1968 ميلادي از چند نسخه خطي در كتابخانه ها به نام خف علائي و خف علائي في الطب و مختصر خف علائي ، نام برده است كه البته اگر مورد مطالعه تهيه كنندگان قرار مىگرفت ، بود . چنان كه آمد از خف علائي نسخ متعدده در كتابخانه ( چه عمومي و چه خصوصي ) ديده مىشود ، آنجا كه اين كتاب بر خلاف ذخيره خوارزمشاهي كتابي كم حجم بوده ، بدين لحاظ و كتاب و نساخ به آسانى بدان دست مىيافتند ، مولف در ابتداى كتاب بدين مطلب اشاره كرده براي آنكه دسترسي به كتاب و استفاده از آن آسان باشد ، طبق دستور " اتسز " بدان مبادرت ورزيده و آن را به نام خف علائي نام نهاده است . بنابراين علاوه بر آنكه دسترسي بدان آسان گشته براي عموم استفاده از آن بسيار ميسور و مقدور بوده است و در حقيقت مختصري از قسمت‌هائى از كتاب ذخيره است . ( 1 / 10 ) در نسخ متعدده كه مورد مطالعه تهيه كنندگان قرار گرفته است اختلافاتي ديده مىشود ، طي كتاب بدانها اشاره و در بعضي قسمت ها كه اختلاف كلمات و عبارات جزئي ديده شده ولي معني يكى بوده صرف نظر شده است .