كتاب پنجم قانون ) ، و هر روز يا هر سه روز معجون نجاح اندر مطبوخ افستن 42 ميدهند ، و نيز بگيرند : غاريقون نيم درم يا بيشتر ، نمك نفطي ( نمك نفطن نوعي نمك ( نيم درم ، فانيد پنج درم ، بكوبند و بسرشند ، و افتيمون كوفته با ميويزدانه بيرون كرده بسرشند و هر بامداد مقدار پنج درم بدهند ، و افتيمون كوفته پنج درم با سكنگبين سرشته سود دارد ، و دل را به شراب لسان الثور ) گل گاو زبان ( Borage و مفرح قوت دهند و اگر مزاج سرد بود دواء المشك و مثروديطوس و ترياق بزر دهند . صفت مفرح بگيرند : بادرنجبويه و پوست ترنج و قرنفل و مصطكي و قرفه 43 و جوزبويا و قاقله 44 و نارمشك 45 و بهمن سرخ 46 و سفيد و درونج 47 و زرنباد و زعفران و تخم باد روح 48 و تخم فلنجمشك 49 از هر يكى دو درم ، مشك تبتي دانگى و تسوهي 50 ، هليله كابلي Chebule - ) ‹ - Myrobolans شليمر ) چهل درم ، شيرآمله 51 شصت درم ، هليله و آمله در مقدار دو من آب ببزند ، تا با نيمه باز آيد و بپالايند و انگبين برافكنند و به قوام آرند و داروها بدان بسرشند ، شربتى دو درم . اگر ماده صفرائي بود ، آب زن به آب فاتر به كار دارد و استفراغ به ماء الجبن ( آب پنير و شير بريده ) بايد كرد و ماء الجبن ، به سكنگبين افتيمونى بايد ساخت ، و اندر ميانه روزها ، ايارج فيقرا 52 سود دارد . بگيرند : اطريفل چهار درم ، افتيمون دو درم ، ايارج فيقرا يك درم ، همه بسرشند و بدهند ، و اگر معده ضعيف بود ، گلشكر با عود يا مصطكي دهند ، و علاج " ديوانگي " هم از اين نوع است . ( 1 / 164 ) و كم خوابي را روغن 53 كدو و روغن بنفشه با شير دختران آميخته ، بر سرنهند ، و طبيخ بنفشه و نيلوفر و برگ عنب الثعلب ( تاجريزي ( Felouwott شليمر ) و برگ بيد و كوك و خشخاش و بابونه و كشك جو و تراشه كدوي تر بر سر مىنهند ، شراب خشخاش دهند ، نافع باشد . سبات اين علتي است كه بيمار همچون خفته باشد . علامتهاي آن خفته اگر بيدار شود و زود بيدار شود ، سبب آن بخارهاي گرم و تر بود . و اگر دير بيدار شود ، سبب آن رطوبتها تب غليظ باشد اندر مقدمه دماغ ( قسمت قدامي مغز ) 0 علاج آن اگر زود بيدار مىشود ، فيقرا و اطريفل گشنيزى دهند ، و اطراف ببندند و مىمالند ، و طبيخ بابونه مىبويند 54 ، و سركه و روغن گل مىبويانند . اگر دير بيدار شود ، به حقنه