عدد از يكديگر جدا . ( 1 / 126 ) و فصل ، خاصتر از نوع است . نامي است كلي و ذاتي 8 كه بر نوع افتد و هر نوع بدان نام يكديگر جدا شوند ، چون " ناطق " كه مردم از ديگر جانوران بدان جدا شود . و خاصه ، خاصتر از فصل است و نامي است 9 كلي نه ذاتي ، لكن عرضي است چون ضاحك ( خندان ) و كاتب مردم را . و عرض عام ، صفتي است ذاتي و اندر بسيار چيزها كه بنوع ، مخالف‌اند موجود باشد ، چون سپيدي اندر برف و پنبه 10 و غير آن . و مثال ، بازجستن جنس و نوع و فصل و خاصه و عرض 11 بيمارى آنست ، كه مردي مثلا " تب " آيد و طبيب گويد اين " تب " ، بيمارى است و بيمارى " جنس اعلي " است و بيمارى را علاج 12 بايد و " تب " بيمارى ، گرم است ، علاج بچيزي سرد بايد كرد و بيمارى گرم ، جنس خاص‌تر است از بهر آنكه بيمارى سرد بود و گرم بود . و در زير بيمارى گرم ، تبهاي گرم و آماسى گرم و دردسر گرم و غير آن در آيد . اين همه انواع است كه همه بيمارى گرم كه جنس خاصترست در آمدست 13 و در زير هر نوعي انواع ديگر درآيد . چنان كه در زير تب گرم : تب غب خالصه و غير خالصه ( تب غب تب يك روز در ميان Tertian - Fever ) و تب مطبقه ( تب تيفوئيد Thyphoid ) و تب محرقه ( تب تيفوس تيفوس اگزانتماتيك Typhus ( و تب يك روزه ( Quotidian ( fever و تب دق 14 ( Tuberculosis ) در آيد و در زير هر نوعي ، انواع ديگر درآيد ، چنان كه در زير " تب غب " ، " خالصه " و " غير خالصه " ، " شطر الغب " 15 در آيد . و اندر زير " تب دق " راستيني و دق مشايخي ( پيران ) درآيد ، و هر نوعي را فصلى ذاتي است و خاصه است . و به فصل ذاتي از ديگر انواع جدا شود ، چنان كه فصل ذاتي غب خالصه آنست كه يك روز تب آيد و ديگر روز از تب اثرى باشد . و فصل ذاتي " شطر الغب " آن است كه يك روز تب ، سخت قوي باشد و ديگر روز تبي باشد ظاهر و لكن آهسته . و خاصه حالي باشد كه يك نوع باشد ، و روا باشد كه گاهي باشد و گاهي نباشد ، لكن هرگاه كه باشد جز آن نوع را نباشد ، چون تلخى دهان اندر " تب صفراوي " 0 ( 1 / 127 ) و عرضي ، حالي باشد كه به تبع بيمارى پديد آيد ، چون " صداع " 16 و " بيخوابي " اندر " تب صفراوي " 0 بدين طريق " تب غير خالصه " از همه بيماريهاى گرم و از همه انواع تبهاي گرم جدا توان كرد ، تا بتوان دانست كه اين بيمارى ، تبي است كه به سبب عفونت ماده است و آن ماده ،