أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

999

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

( 6 ) . كسناج ، قس . II , Vullers ، 835 . ( 7 ) . طلخه ، پيش از اين در نسخهء الف واژه‌اى پاك شده ؛ قس . I , Vullers ، 457 و 458 : تلخى و تلخك . ( 8 ) . كسنى ، قس . II , Vullers ، 835 . ( 9 ) . طروفسمون ، بايد خواند طروقسمون - يونانى ، Low , pf . ، 255 . ( 10 ) . سحوسن ، بايد خواند سنخوس - يونانى ، قس . شمارهء 393 ، يادداشت 9 . ( 11 ) . مناسبت اين شعر با اين عنوان روشن نيست ؛ اين شعر در نسخهء فارسى حذف شده است . ( 12 ) . حلياثا ، قس . I , Low ، 429 . ( 13 ) . خس‌مرارى ، قس . I , Low ، 436 . ( 14 ) . اللعاعة ، قس . لسان العرب ، VIII ، 319 . 1100 . هوم المجوس 1 اين به سغدى خوم 2 ، به سريانى عرزا د مغوشى 3 و به فارسى آفتاب‌پرست 4 و هويغون 5 است . مجوسان مىپندارند كه اين گياهى بىساقه است ، در آذربايجان [ در جاهايى ] مىرويد كه هيچ‌كس نمىتواند به آن دست يابد . مارها جوجه‌هاى دو پرنده را با حرص و ولع مىخوردند ، پادشاهى با شاخه‌اى از هوم به آنجا نزديك شد و آن را به آشيانه پرتاب كرد ، مارها از حركت بازماندند و دهانشان بسته شد ، شاخه به آن درخت آويزان شد و اين همان است كه [ اينك ] نيز ديده مىشود . ( 1 ) . Morettia canescens Boiss . ؛ عيسى ، 12011 . نيز قس . ابو منصور ، 573 ؛ II , Dozy ، 585 . در فرهنگ‌هاى فارسى اشاره مىشود كه هوم نام گياهى شبيه گز است ، در نواحى گوناگون فارس به خوبى مىرويد ، ساقه‌اش گره‌هاى بسيار دارد و برگ‌هايش به برگ‌هاى ياسمين مىماند . مجوسان هنگام دعا تركه‌اى از اين گياه را در دست مىگيرند ؛ II , Vullers ، 1489 و در بر بهلول ، 61614 نيز همين‌گونه گفته مىشود . اين عنوان در Picture ، 141 درج شده و در نسخهء فارسى حذف شده است . ( 2 ) . خوم . ( 3 ) . عرزا د مغوشى . ( 4 ) . آفتاب‌پرست . ( 5 ) . هويغون ( ؟ ) .