أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

98

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

على بن ربن الطبرى ( متولد 192 / 808 ) ابو الحسن على بن سهل ربن الطبرى در مرو در خانوادهء اهل علم سوريايى زاده شد و در ده‌سالگى به همراه پدر به طبرستان كوچ كرد . « 410 » بعدها در بغداد به كار پرداخت و در سن پيرى دين اسلام را پذيرفت . در سال 235 / 850 اثر پزشكى عمدهء خود فردوس الحكمة را نوشت . « 411 » على بن ربن در حدود سال 240 / 855 درگذشت . « 412 » نام طبرى در شش عنوان صيدنه آمده اما از اثرش نام برده نشده است . الجاحظ ( 163 / 780 - 255 / 869 ) ابو عثمان عمرو بن بحر الجاحظ زبان‌شناس ، فيلسوف و ادب‌شناس ، نمايندهء برجسته معتزله در بصره ، مؤلف كتاب‌هاى پرشمار « 413 » از جمله كتاب الحيوان - كتاب حجيمى كه بيشتر به موضوع‌هاى ادبى مىپردازد - است . « 414 » نقل از جاحظ در صيدنه در هشت مورد ديده مىشود اما بدون اشاره به آثارش ، وانگهى در سه مورد از گياهان و در پنج مورد از جانوران سخن رفته است . در سه مورد توانسته‌ايم عين آنها را در كتاب الحيوان وى بيابيم . « 415 » ( 410 ) . Brockelmann , GAL , SB , I , 415 . ( 411 ) . Firdaus'lHikmat or Paradise of Wisdom of Ali b . Rabban al - Tabari , ed . by M . Z . as - Siddiqi , Berlin 1928 . ( 412 ) . Brockelmann , GAL , SB , I , 415 . برخى از منابع اشاره مىكنند كه على بن ربن طبرى معلم رازى در رشتهء پزشكى بوده است ( ابن ابى اصيبعه ، I ، 309 ؛ سارتون ، I ، 574 ؛ كمپبل ، I ، 65 ، يادداشت 2 ؛ نجم‌آبادى ، 5 ، يادداشت 2 ) ، اما اين از نظر تاريخى امكان‌پذير نيست . بروكلمان ، I , SB , GAL ، 415 ؛ صفا ، 166 . ( 413 ) . Brockelmann , GAL , I , 152 - 153 , SB , I , 239 - 247 . ( 414 ) . كراچكوفسكى ، IV ، 123 . ( 415 ) . نك . پايين‌تر شماره‌هاى 514 ، 516 ، 709 .