أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
933
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
( 1 ) . صمغ Pistacia lentiscus L . ؛ سراپيون ، 368 ؛ ابو منصور ، 528 ؛ ابن سينا ، 403 ؛ ميمون ، 232 ؛ عيسى ، 14112 . اين نام از يونانى گرفته شده است . ( 2 ) . كيا - نام سريانى « مصطكى » ؛ نك . شمارهء 934 . ( 3 ) . يا كيّة ، قس . شمارهء 934 ، يادداشت 2 . ( 4 ) . نسخهء فارسى : رماس و رماست ، قس . II , Vullers ، 51 ؛ نسخهء الف : ريباس و ريباست ( ؟ ) . در پى آن ، اين جمله است : « و همينگونه است در نزد ديسقوريدس » كه بايد در جايى ديگر قرار گيرد . ( 5 ) . كيوس ، ديوسكوريد ، I ، 70 : « [ مصطكى ] خوب در جزيرهاى است كه « خيوس » ناميده مىشود » . ( 6 ) . نك . يادداشتهاى 4 و 5 . ( 7 ) . علك الرومى . ( 8 ) . نسخهء الف : علك القبط ، نسخهء فارسى : علك قبطى است يعنى مصرى . ( 9 ) . علكى رومى . ( 10 ) . نسخهء الف : الجلال ، نسخهء فارسى : قطعهاء او بزرگتر بود ، محيط اعظم ، IV ، 91 : بزرگ دانه ، قس . پايينتر نقل از رازى . نسخههاى ب ، پ و ابن سينا ، 403 : الحلال - « حلكننده » ( ! ) . ( 11 ) . اللبان ، نك . شمارهء 937 . ( 12 ) . نسخهء الف : عبق ، بايد خواند عتق ، قس . شمارهء 156 و 724 . ( 13 ) . العلك الفارسى . 1001 . مظّ 1 - انار دشتى ابو حنيفه : اين انار دشتى است كه در كوهها مىرويد ، فراوان گل مىدهد اما ميوههايش نمىرسند ، در گلهايش عسل بسيار است . ابو حنيفه [ در جايى ديگر مىگويد ] كه « مذخ » 2 عسلى است كه در گلهاى انار دشتى پديد مىآيد و آن بسيار است بهطورى كه مردم آن را مىمكند و زنبورها مىخورند . ( 1 ) . Punica granatum L . ؛ ابو حنيفه ، فرهنگ ، 50 ؛ ميمون ، 243 ؛ عيسى ، 1513 ؛ Lane ، 2722 . در نسخهء فارسى حذف شده است . ( 2 ) . المذخ ، قس . لسان العرب ، III ، 53 . 1002 . معدة 1 اين به رومى اسطوماخوس 2 و به سريانى اسطومكا 3 است . ( 1 ) . در نسخهء فارسى حذف شده است .