أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
919
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
( 1 ) . Origanum majorana L . ؛ سراپيون ، 365 ؛ ابو منصور ، 530 ؛ ابن سينا ، 420 ؛ ميمون ، 236 ؛ عيسى ، 1302 . مرزنجوش معرب « مرزنگوش » فارسى - « گوش موش » است ، II , Vullers ، 1161 . ( 2 ) . العنقز ، افزوده از روى لسان العرب ، V ، 384 . ( 3 ) . يعنى « العنقر » ، نك . شمارهء 738 . ( 4 ) . نسخهء الف : الجدبه ، نسخهء ب : الحدبه ، نسخهء پ : الجدر ، بايد خواند الجذر ، قس . Lane ، 395 . ( 5 ) . خضايع ، نسخهء فارسى : « از روم بيخ نبات او را در اوعيهاى كه صالح بود مرنقل او را به حضرت نوشروان رسانيدند » . ( 6 ) . نسخهء الف : سمجسون ، نسخهء فارسى : سمسحون - يونانى ، ديوسكوريد ، III ، 37 . ( 7 ) . امراقون - يونانى ، تئوفراست ، 554 . ( 8 ) . السمسق ، قس . لسان العرب ، X ، 164 . ( 9 ) . نسخهء الف : العنقز ، بايد خواند العنقر ، براى همقافيه شدن با المحجر . ( 10 ) . بيت دوم در فرهنگهاى Lane ، 517 و لسان العرب ، IV ، 166 آورده شده است . ( 11 ) . طبق لسان العرب ( V ، 404 و VI ، 346 ) ، مؤلف بيت ابن مقبل است . ( 12 ) . نسخهء الف : المرزنجوش ، بايد خواند المردقوش - مادهاى معطر به رنگ سرخ متمايل به سياه كه زنان بر شانه نهند ؛ Lane ، 2706 ؛ تاج العروس ، IV ، 349 . ( 13 ) . ماء الضالة . ( 14 ) . افزوده از روى لسان العرب ، XI ، 398 ؛ Lane ، 1816 . 982 . مرّذكى 1 - مرّبويا [ مر ] به رومى طروغوليطوس 2 ، به سريانى مرادكيا 3 ، نيز مرافروط . . . 4 [ ناميده مىشود ] ؛ نوعى [ مر ] كه از بواوطيا مىآورند ، سمرنابيوطيقى 5 [ ناميده مىشود ] . المقابله للادوا : نوعى [ مر ] آميخته با شيرابه برخى يتوعهاى كشنده وجود دارد ، آنها را از روى بوى خوش تمييز مىدهند . ابو جريج : بهترين [ مر ] تقريبا سفيد است با اندك سرخى و پوست درختش با آن آميخته نشده است . ديسقوريدس : [ مر ] شيره 6 درختى است كه در شحر و سرزمين عربها [ مىرويد ] و به « حسك مصرى » 7 مىماند . آن را مىبرند و [ شيرهاش ] در ظرفى يا بر فرشى چرمى مىچكد ، روى شاخهها نيز سفت مىشود . [ مر ] گوناگون است ، بدترين آن - پوك ، تند ، شبيه صمغ [ عربى ] است . هيچچيز خوب در [ مر ] سياه هم وجود ندارد . پس [ مر ] سبك ،