أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

911

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

ديسقوريدس : [ ماميثا ] را در ديك مسى قرار مىدهند و آن را در كوره نه چندان داغ گرم مىكنند تا نازك شود . سپس آن را مىكوبند و شيره‌اش را استخراج مىكنند كه به چشم مىمالند . ابن ماسويه : جانشين آن در مرهم‌ها « اقاقيا » ست . ( 1 ) . Glaucium corniculatum Curt . مترادف Chelidonium carniculatum L . ؛ سراپيون ، 359 ؛ ابو منصور ، 524 ؛ ابن سينا ، 425 ؛ عيسى ، 8715 ؛ II , Low ، 370 . اين نام سريانى است . ( 2 ) . غلوقيون - يونانى ، ديوسكوريد ، III ، 81 . ( 3 ) . الحلوة الريح - خوش [ شيرين ] بو . ( 4 ) . نسخهء الف : اباربولس ، بايد خواند اياربولس ( ) ؛ III , D - G ، 100 : Hierapolis . ( 5 ) . بوش ، قس . شمارهء 629 ، يادداشت 4 . 968 . مالى 1 پولس : [ اين ] درخت معروفى است . ( 1 ) . نقل از پولس در اينجا از چيزى سخن نمىگويد اما ديوسكوريد ( I ، 86 ) با جمله‌اى همانند « اين درخت معروفى است » ، عنوان « زبان گنجشك » - ماليا ( ) - Fraxinus excelsior L . را آغاز مىكند ؛ عيسى ، 8420 ؛ II , Low ، 286 . در نسخهء فارسى حذف شده است . 969 . مارجوبة 1 الكندى : اين ريشه‌هاى جاىگير شده 2 در زمين با مقطع ضخيم است ، * آن در كوهى در اصفهان ديده مىشود 3 ، زردگونه و در درون سفيدگونه است ، مزه‌اش همانند مزهء خشخاش ، با اندك شيرينى است . گزيده را با آن درمان مىكنند 4 . ( 1 ) . در اغلب منابع « مارجوبه » را با هليون - Asparagus officinalis L . يكسان مىگيرند ، ميمون ، 111 ؛ عيسى ، 244 ؛ II , Low ، 196 ؛ II , Vullers ، 1115 . لكن در حاشيهء نسخهء الف افزوده شده است : « گاهى مىگويند كه مارچوبه همان « هليون » است ، اما آنچه در اينجا ذكر شده صفت آن نيست » . اين نام از « مارچوبه » فارسى است . ( 2 ) . متمكنه . ( 3 ) * . در Picture ، 135 درج شده است . ( 4 ) . نسخهء فارسى : « هركه را از جنس موذيات چون مار و كژدم و غنده [ رتيل ] گزيده باشد ، به او علاج كنند » .