أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

90

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

برخى از مؤلفان ابو جريج و نسطاس بن جريج را يك شخص مىدانند . « 359 » از قرار معلوم يكسان شمردن اين دو بىپايه است زيرا نسطاس بن جريج در زمان حكومت محمد اشخيد در مصر ( 935 - 945 ) مىزيسته است « 360 » ، در صورتى كه اشاره به نام ابو جريج هنوز در الحاوى ابو بكر رازى ( 865 - 925 ) ديده مىشود . « 361 » افزون‌بر آن ، ابن ابى اصيبعه اين دو نام را بدون در نظر گرفتن هرگونه ارتباطى بين آنها ، جداگانه در عنوان‌هاى متفاوت ذكر مىكند . اشاره به ابو جريج در صيدنه در بيست و پنج عنوان ديده مىشود « 362 » اما حتى يك بار هم از آثارش نام برده نمىشود . جورجيس ( 152 / 769 درگذشت ) جورجيس بن جبريل بن بختيشوع نخستين نمايندهء بزرگ خانوادهء مشهور پزشكان مسيحى ايرانى بختيشوع « 363 » است كه در خدمت چند خليفهء عباسى بوده و تأثير زيادى بر پزشكى مسلمانان در سده‌هاى 8 - 9 ميلادى به‌جا گذاشته است . « 364 » جورجيس بيمارستان جندىشاپور را اداره مىكرد اما بعدها در سال 148 / 765 منصور خليفهء عباسى ( 754 - 775 ) او را به بغداد فرا خواند . جورجيس را نخستين كسى مىدانند كه به ترجمهء آثار پزشكى يونانى به عربى پرداخت . او كناش ( مجموعهء ) پزشكى خود را به زبان سريانى تنظيم كرد كه بعدها حسين بن اسحق به عربى ترجمه كرد . جورجيس در اواخر زندگى خود به جندىشاپور بازگشت و در سال 152 / 769 همان‌جا ( 359 ) . غافقى ، ص 18 ، شمارهء 29 . ( 360 ) . ابن ابى اصيبعه ، II ، 85 . ( 361 ) . ابن ابى اصيبعه ، I ، 109 ؛ مه‌يرهوف ، Arabian Pharmacology ، 1858 . ( 362 ) . فقط در شمارهء 600 كه با افتادگى در نسخهء اصلى عربى صيدنه مصادف شده ، ابن جريج نوشته شده است . ( 363 ) . « بختيشوع » به زبان سريانى به معناى « بنده عيسى » است ( بخت - عبد ، يشوع - عيسى ) . ابن ابى اصيبعه ، I ، 125 - 126 ، مه‌يرهوف ، Arabian Pharmacology ، 1853 . ( 364 ) . ابن ابى اصيبعه ، I ، 123 ؛ سارتون ، I ، 537 .