أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
898
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
( 11 ) . اذن الحمار - « گوش خر » معادل « خرگوش » فارسى . نك . شمارهء 23 . 947 . لسان الكلب 1 - « سگ زبان » اطيوس : اطراف اين [ گياه ] شبيه چغندر است 2 . ( 1 ) . با اين نام چند گياه را مشخص مىكنند : الف ) بارهنگ - Plantago major L . ؛ ميمون ، 213 ؛ III , Low ، 64 ؛ II , Dozy ، 529 ؛ ب ) ترشك - Rumex acetosa L . ؛ قس . شمارهء 352 ، يادداشت 9 . ( 2 ) . اطرافه مثل السلق ، ظاهرا برگها را « اطراف » ناميده است ، قس . نام سريانى سلقاسريا ، III , Low ، 63 . 948 . لسان العصافير 1 بشر : به فارسى مرغ زفانك 2 ، نيز بنجشك زبان 3 ، به سندى اندرجو 4 ، به سريانى لشان صفرا 5 [ ناميده مىشود ] . ابو معاذ : نام اين گياه به فارسى سرو 6 و چنين است به سجستانى ، اما به زابلى شنگ 7 است . رازى : جانشين آن به وزن برابر بادام پوستكنده ، همان مقدار تودرى سرخ و نيم وزن بهمن سفيد است . ( 1 ) . به عربى به معناى « زبان گنجشك » - Fraxinus exelsior L . است ؛ سراپيون ، 154 ؛ ابو منصور ، 510 ؛ ابن سينا ، 389 ؛ ميمون ، 212 ؛ عيسى ، 20 84 . ( 2 ) . نسخهء الف : مرغ زفانك ، نسخهء فارسى : مرغ زبانك ؛ قس . II , Vullers ، 1164 . ( 3 ) . نسخهء الف : بنجشك زبان ؛ I , Vullers ، 265 : بنجشك زوان ، نسخهء فارسى : زبان گنجشك ، همه اينها معادل « لسان العصافير » عربى است . ( 4 ) . اندرجو ، قس . محيط اعظم ، I ، 218 . طبق Dutt ، 193 indrajav - تخم Holarrhena antidysenterica R . Br . است . ( 5 ) . لشان صفرا ، قس . بر بهلول ، 13 982 ؛ Low , pf . ، 244 ؛ نسخهء فارسى : لسانا اصفرا . ( 6 ) . نسخهء الف : اسم شجرته بالفارسية سرو ، نسخهء فارسى : به لغت سجزى او را نامى كردهاند و معنى آن در پارسى متعارف « سرو » بود يعنى « شاخ حيوان » . ( 7 ) . نسخههاى الف و فارسى : شنگ ، قس . اسلانف ، 554 .