أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

87

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

پزشكان اسلامى مشرق « 335 » وسيعا رواج يافته بود . دانشنامهء يادشده‌اش را حنين بن اسحق و شاگردش عيسى بن يحيى « 336 » به سريانى ترجمه كرده‌اند و همان را احتمالا اين دو به عربى ترجمه كردند « 337 » كه به « كتاب السبعين مقالة » ( كتاب هفتاد مقاله ) ، « الكناش الكبير » ( مجموعه بزرگ ) يا به سادگى « كناش » ( مجموعه ) مشهور است . « 338 » سينوپسيس اوريباسيوس را نيز حنين بن اسحق ترجمه كرده است و در منابع از آن به نام كتاب الى ابنه اسطاث تسع مقالات ( كتاب براى پسرش اسطاث در هفت مقاله « 339 » ) ياد مىشود . كتاب داروهاى دسترس همگان اوريباسيوس را اصطفن بن بسيل مترجم آثار ديوسكوريد ترجمه كرده كه آن را كتاب الادوية المستعملة ناميده است . « 340 » لكن همه اين ترجمه‌هاى عربى به‌جا نمانده است . « 341 » در صيدنه اشاره به اوريباسيوس در هفتاد مورد آمده و از اين آثار نام برده شده است : كناش اوريباسيوس ( مجموعهء اوريباسيوس ) ، كه به نظر مىرسد به مجموعهء بزرگ اشاره دارد . الكناش الصغير ( مجموعهء كوچك ) . اين نام در ديگر منابع نيامده و ظاهرا همان « سينوپسيس » است . كتاب اوريباسيوس كه احتمالا همان « مجموعهء بزرگ » است . اطيوس الآمدى « 342 » ( 502 - 575 ) « 343 » پزشك بيزانسى و مؤلف مجموعه پزشكى ( شانزده كتاب ) كه بر پايهء آثار جالينوس و ( 335 ) . صفا ، 3 ، 119 . ( 336 ) . ابن نديم ، 421 ؛ صفا ، 119 . ( 337 ) . غافقى ، ص 9 ، شمارهء 4 . ( 338 ) . ابن ابى اصيبعه ، I ، 10 ، 103 . ( 339 ) . ابن نديم ، 421 ؛ ابن ابى اصيبعه ، I ، 103 . ( 340 ) . ابن نديم ، 421 ؛ ابن ابى اصيبعه ، I ، 103 . ( 341 ) . غافقى ، 9 ؛ كمپبل ، I ، 11 . ( 342 ) . ( Aetius Amidenus ) ، آمده شهرى است در بين النهرين . ( 343 ) . كمپبل ، I ، 11 .