گوناگون ، به درازاى يك وجب‌اند ، [ رنگشان ] ميان سياه و زرد است و مزهء قابل ملاحظه‌اى ندارند . ماسرجويه : نيروى [ كشت بر كشت ] همانند نيروى بدشكان 2 است . ( 1 ) . نك . ابو منصور ، 489 ؛ غافقى ، 241 ، ص 304 ؛ عيسى ، 6 92 . اين تعريف با اشاره محيط اعظم ( IV ، 82 ) كه نام هندى اين گياه مرورپهلى - Helicteris isora است تأييد مىشود ؛ Platts ، 1026 ؛ Dutt ، 294 . « كشت بر كشت » معرب « گشت برگشت » - « پيچ بر پيچ » فارسى است ؛ II , Vullers ، 1007 ؛ نيز نك . ابن سينا ، 354 . ( 2 ) . بدشكان ، نك . شمارهء 136 . 907 . كشنج 1 اين « كشنه » 2 است . ابن ماسه : [ كشنج ] از قارچ‌هاست و از نظر مزه به غوشنه 3 نزديك است . صهاربخت : آن را از خراسان مىآورند . الحاوى : [ كشنج ] سبزى 4 معروفى است . ماسرجويه : نيروى [ كشنج ] همان نيروى [ بقلهء ] يمانيه 5 است . ( 1 ) . معرب « كشنه » فارسى ؛ II , Vullers ، 845 ؛ II , Dozy ، 473 ؛ ابن سينا ، 368 . ( 2 ) . كشنه ( نسخهء فارسى ) ، نسخهء الف : كشمه . ( 3 ) . الغوشنة ، نك . شمارهء 755 . ( 4 ) . بقلة معروفة . II , Dozy ، 473 : بقله يمانيه ( blette ) يا گياهى همانند آن . ( 5 ) . ( البقلة ) اليمانية ، نك . شمارهء 159 . 908 . كشمش 1 ابو حنيفه : در هرات هنگامى كه [ انگور سفيد ] را در آفتاب خشك مىكنند 2 ، [ كشمش ] سرخ به دست مىآيد ، اگر [ انگور ] را بياويزند [ كشمش ] زرد و هنگامى كه [ انگور ] را در اتاق در سايه پهن كنند ، [ كشمش ] سبز به دست مىآيد . وضع در سرات نيز چنين است . ( 1 ) . واژهء فارسى به معناى « دانه ( حبه ) » هاى خشك شده انگور بىتخم ( بىدانه ) است ؛ نك . تاج العروس IV ، 346 ؛ II , Vullers ، 844 . ( 2 ) . ربب . « به عمل مىآورند » .