أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

859

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

894 . كرويا 1 - زيره معمولى جالينوس ، « قارو » 2 [ مىنامد ] ؛ اين « قرنباد » 3 است . حمزه « شاه زيره » 4 [ مىنامد ] . غلام ثعلب : اين « تقده » 5 است . ابو حنيفه : [ « كرويا » واژهء ] عربى نيست ، برخى راويان مىگويند كه [ كرويا ] « تقرد » 6 ناميده مىشود . ( 1 ) . Carum carvi L . ؛ سراپيون ، 103 ؛ ابو منصور ، 472 ؛ ابن سينا ، 358 ؛ ميمون ، 195 ؛ عيسى ، 2 41 . نام عربى از طريق سريانى از يا يونانى نشئت مىگيرد ؛ III , Low ، 438 . ( 2 ) . نسخه‌هاى الف ، ب ، پ : دقارو ، بايد خواند قارو - يونانى ، ديوسكوريد ، III ، 54 . ( 3 ) . القرنباد - نام فارسى « زيره دشتى » ؛ عيسى ، 4 104 ؛ II , Vullers ، 723 ؛ II , Dozy ، 340 . ( 4 ) . شاه زيره ، مترادف فارسى « كرويا » ، II , Vullers ، 395 . ( 5 ) . التقدة ، قس . Lane ، 309 . ( 6 ) . التقرد ، قس . ابو حنيفه ، 137 ، لسان العرب ، III ، 99 . 895 . كرّاث 1 اين به سريانى كراثا 2 و به فارسى گندنا 3 است ؛ دشتى آن به رومى امفولوبراسيون 4 ، به سريانى كراثاد دبرا 5 و به فارسى گندناى دشتى 6 [ ناميده مىشود ] . تره نبطى 7 وجود دارد و شامى 8 كه در تركيب داروهاى درمانى وارد نمىشود . مردم فلسطين ترهء شامى 9 را قفالوط 10 مىنامند . [ ترهء ] نبطى تندتر است و در آن نوعى گسى وجود دارد . جالينوس : ترهء [ دشتى ] 11 از نظر نيروى خود ميان تره و سير قرار دارد . ابو معاذ : [ ترهء ] شامى قبلوط 12 ناميده مىشود و [ سپس ] مىگويد كه كراث الكرم 13 و كراث الثوم 14 نيز [ ناميده مىشود ] . الخوز به نقل از « الكناش الصغير » اوريباسيوس مىگويد كه اين « براسن » 15 است . اغذيه رازى 16 : ترهء شامى همان « قبلوط » 17 است . ارجانى : كراث الكرم نسبت به ترهء بستانى همان جاى را دارد كه [ ترهء ] دشتى نسبت به بستانى دارد . ابو الخير : كراث الكرم همان « [ ترهء ] دشتى » و « [ ترهء ] شامى » همان « مروس » 18 است . رازى از « كيلكان » 19 و « مثار » 20 نام مىبرد و [ مىگويد ] كه [ مثار ] شبيه تره اما لطيف‌تر از كيلكان است . او از « كنجر » 21 نيز نام مىبرد .