( 2 ) . صنوبر صغير - Picea excelsa Link . ( عيسى ، 13915 ) ، صنوبر كبار - Pinus pinea L . ؛ عيسى ، 14017 . ( 3 ) . خضخاض - بهترين صمغ آبكى ؛ لسان العرب ، VII ، 144 . ( 4 ) . الحدب ، بايد خواند الحدث ، قس . Picture ، 130 ، يادداشت 9 . ( 5 ) . نسخهء الف : الشوب ، بايد خواند الشربين ( نسخه پ ) ، اين واژه اندكى پايين‌تر به شكل درست تكرار مىشود . نك . شمارهء 58 ، يادداشت 16 . ( 6 ) . القار ، نك . شمارهء 870 . قطعهء * 6 در Picture ، 130 درج شده است . ( 7 ) . ذفراها ، ذفرى - بخش بالايى گردن نزديك گوش‌ها كه عرق از آنجا خارج مىشود . معنى بيت : بخش بالايى گردن ماده شتر كه از عرق سياه شده ، شبيه دستمال آغشته به قطران است . ( 8 ) . زيت الفجل - « روغن ترب » . ( 9 ) . جان مرده . ( 10 ) . ديوسكوريد ، I ، 82 . ( 11 ) . * افزوده از روى ديوسكوريد ، I ، 82 . ( 12 ) . حياة الموتى ، قس . شمارهء 285 . ( 13 ) . چنين است در نسخه‌هاى الف ، ب ، فارسى و ديوسكوريد ، I ، 82 ؛ نسخهء پ مىافزايد : لا « نه » . ( 14 ) . العرعر ، نك . شمارهء 12 ، يادداشت 6 . ( 15 ) . العتم ، نك . شمارهء 692 . ( 16 ) . ثالب - چنين است در نسخهء فارسى ؛ نسخه‌هاى الف ، ب ، پ : الثالث ( ؟ ) . گياهى به اين نام در منابع دسترس ما وجود ندارد . نزد عيسى ، 9 156 ثلب و ثالوب - Rhus retinorrhoea St . . ( 17 ) . محانذ از فعل « حنذ » - « سرخ كردن در كورهء بسته » ؛ نسخهء پ : مخازن ، نسخه فارسى : سوراخ‌ها . ( 18 ) . التنانير العظام . ( 19 ) . حمى ، نسخهء پ : نمى ( ؟ ) . ( 20 ) . العرّ - پوستهء خشك روى زخم در حال التيام ، نك . Lane ، 1990 . ( 21 ) . دقل - چنين معنايى براى اين واژه در فرهنگ‌ها ثبت نشده و اين معمولا به معناى نوع پست خرماست ؛ Lane ، 898 . ( 22 ) . پنجمين و آخرين افتادگى در نسخهء الف آغاز مىشود ( نك . همين‌جا ، ص 27 ) . ترجمهء بعدى تا اواسط عنوان شمارهء 887 از روى نسخهء فارسى ( 135 الف - 142 ب ) انجام گرفته است . ( 23 ) . در پى آن ، نقل از جالينوس ، ديوسكوريد و حمزه آمده كه در نسخهء الف در نيمهء نخست عنوان درج شده است ( نك . بالاتر ) .