أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
753
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
( 15 ) . غرقدة ، قس . Lane ، 2251 . 742 . عويثة 1 به سريانى طركينا 2 و به فارسى ترينه 3 است زيرا در آن سبزى 4 مىگذارند . ( 1 ) . لسان العرب ( II ، 170 ) اشاره مىكند كه عويثه قرصى است كه با افزودن « البقلة الحمقاء » ( شمارهء 158 ) و روغن زيتون خوشمزه شده است . اما در فرهنگهاى فارسى توضيح مىدهند كه اين نوعى نانخورش است كه تهيدستان آن را به طعام آردى مىافزايند ، شيوهء تهيه آن را نيز شرح مىدهند ؛ نك . I , Vullers ، 443 در مقالهء ترينه . ( 2 ) . طركينا . ( 3 ) . ترينه ، قس . I , Vullers ، 443 . ( 4 ) . البقول ، مؤلّف مىخواهد بگويد كه « ترينه » فارسى از « تره » مىآيد . 743 . عين البقر 1 عين العجل 2 نيز ناميده مىشود . جالينوس بوبثالميون 3 [ مىنامد ] . به عربى بهار 4 و به فارسى گاوچشم 5 ناميده مىشود . ابو حنيفه : عين البقر نوعى انگور در سراة است ، سياه است اما نه مثل قطران ، دانه درشت 6 اما نه زياد شيرين . آن را غاوشيرك 7 مىنامند . ( 1 ) . به عربى « چشم گاو » ؛ چند گياه را چنين مىنامند ، اما در اينجا به اين دو معناست : Anthemis arvensis L . ( نك . شمارهء 189 ) و انگور درشت و سياه ( قس . Lane ، 2215 ) . ( 2 ) . عين العجل - چشم گوساله ، قس . II , Vullers ، 945 ، گاوچشم . II , Dozy ، 197 و عيسى ، 18 17 : عين الحجل - « چشم كبك » . ( 3 ) . بوبثاليمون يونانى ، قس . شمارهء 189 ، يادداشت 2 . ( 4 ) . البهار ؛ نك . شمارهء 189 . ( 5 ) . گاوچشم ، قس . شمارهء 189 ، يادداشت 5 . ( 6 ) . نسخهء الف : عظيم الجنب ، بايد خواند عظيم الحبّ ( نسخهء پ ) ؛ نسخهء فارسى : دانهاء او بزرگ بود . ( 7 ) . عاوشيرك ، بايد خواند غاوشيرك ( غاو - گاو ) ؛ اما گاوشير يا جاوشير صمغ گياه Opopanax Chironium Koch . است ، نك . شمارهء 241 .