أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

715

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

الصباغين همان « بقلة الخطاطيف » 8 است . * بشر : اين به سندى هلدى است ؛ آن را « عروق صفر » ، « عروق هنديه » 9 و « عروق الصبغ » 10 مىنامند . ( 1 ) . همان عروق صفر « ريشه‌هاى زرد » است ؛ با اين نام اين گياهان را مشخص مىكنند : الف ) زردچوبه - Curcuma longa L . ؛ ميمون ، 205 ؛ II , Low ، 7 - 8 ؛ ب ) ماميران Chelidonium majus L . ؛ ابو منصور ، 405 ، ابن سينا ، 540 ؛ عيسى ، 1 47 . ( 2 ) . هلدر ، بايد خواند هلدى ، قس . Platts ، 1231 ؛ Dutt ، 236 ؛ نسخهء فارسى : هلد . ( 3 ) . زرچوبه ، نك . شمارهء 495 . ( 4 ) . واشه ، نك . شمارهء 1068 . ( 5 ) . عروق الصبّاغين - « ريشه‌هاى رنگرزان » ، يكى از مترادف‌هاى عربى زردچوبه . ( 6 ) . نسخهء فارسى : در زمين حلوان ، نسخهء الف : تحلوا . ( 7 ) . الماميران - نام فارسى Chelidonium majus L . ، نك . شمارهء 966 . ( 8 ) . بقلة الخطاطيف « سبزى چلچله‌ها » ، ترجمهء مستقيم يونانى - « علف چلچله » ، نك . شمارهء 366 . ( 9 ) . العروق الهندية - « ريشه‌هاى هندى » . ( 10 ) . عروق الصبغ - « ريشه‌هاى رنگرزى » ؛ قطعهء * 10 در حاشيهء نسخهء الف نوشته شده و در نسخه‌هاى پ و فارسى حذف شده است . 699 . عروة 1 ابو حنيفه : عروه از درختانى است كه مانند سدر و اراك ، برگ‌هايش در زمستان نمىريزد . ( 1 ) . نام عمومى درختانى كه برگ‌هايشان در زمستان نمىريزد ؛ Lane ، 2028 . طبق عيسى ( 17 7 ) ، اين ممكن است به معناى Agrostis repens Forsk . نيز باشد ؛ در نسخهء فارسى حذف شده است . 700 . عرق 1 به رومى ايدروسيس 2 و ادرسوس 3 ، به سريانى دعثا 4 ، به فارسى خوى 5 است . ( 1 ) . قس . سراپيون ، 238 ؛ ابن سينا ، 557 . در نسخهء فارسى حذف شده است . ( 2 ) . اندروسيس ، بايد خواند ايدروسيس - يونانى . ( 3 ) . اردسوس ، بايد خواند اردسوس ، نك . يادداشت 2 .