رهبرى مىكند . صبر زرد را از آنجا مىآورند 22 . على بن عيسى : صبر زرد شيرابهء گياهى است كه برگ‌هايش به كارد مىمانند ، دراز ، ضخيم ، به رنگ قهوه‌اى تيره و تردند . از ميانهء آنها گلى زرد بدبو مىرويد . [ صبر زرد ] سه نوع است : سقوطرى براى نوشيدن 23 ، سمنجانى 24 و عربى . رسائلى از [ صبر زرد ] سقوطرى [ نام مىبرد ] و آن را چنان توصيف مىكند كه ابو جريج توصيف كرده است ؛ پس از آن عدنى يا عربى كه بدتر از اولى است ، و سمنجانى كه نوعى بد است و بايد از آن پرهيز كرد . او [ سپس ] مىگويد كه [ صبر زرد ] سقوطرى براى نوشيدن است و هرگز براى ماليدنىها به كار نمىرود . اما [ نوع ] عدنى را در ماليدنىها به كار مىبرند و نمىنوشند . دربارهء شستن [ صبر زرد ] مىگويد : يك رطل صبر زرد سقوطرى كوبيده ريزريز شده را مىگيرند ؛ سپس [ جدا از آن ] يك چهارم رطل افسنتين و مواد معطرى كه [ در تركيب ] ايارج [ وارد مىشوند ] ، به جز زعفران ، از هريك سه درهم مىگيرند و [ همه اينها را ] در دو رطل آب شيرين مىجوشانند تا به نصف [ حجم ] برسد ، سپس [ از روى آتش ] برمىدارند ، نرم و صاف مىكنند . صبر زرد را با اين جوشانده به خوبى مىشويند و [ سپس ] در ظرفى قرار مىدهند . در اين عمل [ مايع ] شناور را پىدرپى مىريزند تا آب ناپديد شود و فقط صبر زرد بماند . پس از اين ، سه درهم زعفران مىافزايند و به هم مىزنند تا مخلوط شوند و [ سرانجام ] خشك و جمع و جور مىكنند . پولس : جانشين صبر هندى افشرده برگ‌هاى صبر 25 يا شياف ماميثاست . ابن ماسويه : جانشين آن در داروهاى معده ، افسنتين است . ( 1 ) . يا صبر ( Lane ، 1645 ) - Aloe vera L . و ديگر گونه‌ها ؛ سراپيون ، 422 ؛ ابو منصور ، 369 ؛ ابن سينا ، 603 ؛ ميمون ، 318 ؛ عيسى ، 9 10 . ( 2 ) . علوا ، قس . II , Low ، 149 : alvaj . ( 3 ) . الوا ، قس . I , Vullers ، 120 . ( 4 ) . بولو ( ؟ ) ، به نظر مىرسد كه در اينجا تصحيف شده باشد ؛ زيرا طبق Platts ( 176 ) بول ( bol ) - مرّ ، و صبر زرد - ايلوا ( elv ) است . ( 5 ) . كوار ، قس . Platts ، 941 و Dutt ، 260 : گهيكوار ( ghikuw r ) . ( 6 ) . صبارة ، قس . Lane ، 1645 . ( 7 ) . نسخهء فارسى : كربيح ، بايد خواند كريه . در پى آن از ديوسكوريد نقل مىشود كه ما از ذكر آن خوددارى مىكنيم ، زيرا در اينجا چهارمين افتادگى بزرگ در نسخهء الف به پايان مىرسد ( نك . يادداشت