أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

623

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

است و برخى ديگر مىگويند گاو است . جوزجانى 17 : در درياى شام لاك‌پشتى با بال‌هاى گوشتى وجود دارد ؛ مىگويند كه آن از آب بيرون مىپرد و به كمك اين [ بال‌ها ] يك تيررس پرواز مىكند و سپس مىافتد . آن را نمىخورند ، [ ماهىگيران ] آن را از تور به دريا برمىگردانند . ( 1 ) . مىپندارند كه اين واژه از « سولاخ پاى » فارسى است ؛ Lane ، 1403 . دربارهء استفاده از لاك‌پشت در پزشكى نك . ابن سينا ، 511 . ( 2 ) . نسخهء الف : زفآ ، بايد خواند رقّا ، قس . بر بهلول ، 21 1915 ؛ نسخهء فارسى : روآ . ( 3 ) . نسخه‌هاى فارسى و الف : كالا ، نسخهء پ : گالا و جالا ، قس . بر بهلول 21 490 . ( 4 ) . كشف ؛ قس . II , Vullers ، 842 . ( 5 ) . سنگ‌پشت ؛ قس . II , Vullers ، 336 . ( 6 ) . باخه ، قس . I , Vullers ، 157 ؛ Platts ، 118 . ( 7 ) . كجه ، قس . Platts ، 819 : كچهه ( Kach , Kacch ) . ( 8 ) . الرقّ - يكى از نام‌هاى عربى لاك‌پشت ؛ Lane ، 1130 ؛ II , Vullers ، 46 . ( 9 ) . نسخهء الف : خرجنك ، نسخهء فارسى : كژچنگ ؛ I , Vullers ، 670 : خرچنگ ؛ قس . همين‌جا شمارهء 534 ، يادداشت 2 . ( 10 ) . سولاباى اى ارجلها فى ثقب ، قس . يادداشت 1 . ( 11 ) . نسخهء الف : كنارپشت ، بايد خواند كبارپشت ، نسخهء فارسى : « پارسيان كفارپشت گويند . . . زيرا « سفال » را به فارسى « كفار » گويند » . ( 12 ) . دفوافى ( ؟ ) . نسخهء پ : دفوفى . ( 13 ) . كرب النخل - كرب - سر زيرين شاخه‌هاى خرماست كه پس از بريدن شاخه‌ها ، روى درخت به‌جا مىماند ؛ Lane ، 2602 . ظاهرا لاك‌پشت به دليل شباهت كاسه‌اش با پوست درخت خرما چنين ناميده شده است . ( 14 ) . تالان قفص ، نسخهء فارسى : الان قفص . ( 15 ) . الاطوم ، قس . لسان العرب ، XII ، 20 . ( 16 ) . السفن ، قس . Lane ، 1375 . ( 17 ) . نسخهء الف : الحدرجانى ، نسخهء پ : الجوزجانى . 561 . سلخ الحيّة 1 - پوست مار اين به رومى ليبارس 2 و اوفاووس 3 ، به سريانى سلختادحيوتا 4 [ ناميده مىشود ] .