بود و آثار علمى - فلسفى بسيارى به اين زبان به وجود آمد . تسلط اعراب به حاكميت زبان سريانى پايان داد و اين زبان در حدود سال 800 ميلادى ديگر مرده بود . « 180 » بر پايهء گفته‌هاى جداگانه در مقدمهء صيدنه مىتوان نتيجه گرفت بيرونى تا حدى با زبان سريانى آشنايى داشت . از سخنانش برمىآيد كه در كاوش‌هاى علمى خود اغلب با نوشته‌هاى سريانى سروكار داشته است و افزون‌بر آن ، تأكيد مىكند كه خط سريانى همانند يونانى ، براى نقل واژه‌هاى زبان خارجى مطمئن‌تر است و در آنها نسبت به خط عربى احتمال تحريف و خطاى كم‌ترى وجود دارد . « 181 » نام سريانى داروها در صيدنه در 275 عنوان آمده است . گويش حيريايى ( لغة حيرية ) : در شمارهء 357 اشاره شده است كه « حباقى » واژه حيريايى است - از نام شهر قديمى حيره كنار فرات ، پايتخت قديمى بنى لخم . زبان نبطى ( النبطية ) : نبطىها گروهى از قبايل عرب بودند كه بر سرزمين امروزى اردن حكومت مىكردند ( سدهء سوم پيش از ميلاد - سال 106 ميلادى ) . زبان و خط آنها آرامى بود . مؤلفان سده‌هاى ميانهء عرب ، زبان نبطى را معمولا آرامى « 182 » مىناميدند ( درست‌تر گويش آرامى شرقى ) . نام نبطى در صيدنه در چهار عنوان آمده است . « 183 » زبان قبطى ( نسخه فارسى : لغت قبطى ) : نامى است از ( egyptios ) يونانى . اين زبان آخرين مرحلهء رشد زبان مصريان باستان است و در سده‌هاى 11 - 12 ، زبان عربى جانشين آن شد . زبان قبطى فقط به عنوان زبان عبادت بين مسيحيان مصر ( قبطيان ) رواج دارد . در صيدنه فقط يك بار واژهء قبطى آمده است . « 184 » زبان تركى ( التركية ) : نام‌هاى تركى مواد دارويى در صيدنه نسبتا اندك است - روىهم‌رفته نه‌تا . به هفت تا از آنها در نسخهء اصلى عربى اشاره شده و تقريبا همهء آنها در فرهنگ محمود كاشغرى ( سدهء 11 « 185 » ) نوشته شده و دو تا از آنها فقط در ترجمهء ( 180 ) . Theodor Noldeke , Compendious Syriac Grammar , London 1904 , p . XXXIII ( 181 ) . نك . ص 172 . ( 182 ) . و . و . بارتولد . جهان اسلام ، ج VI ، ص 232 . قس . BB ، 2968 . ( 183 ) . نك . شماره‌هاى 3 ، 357 ، 856 ، 1013 . ( 184 ) . نك . شمارهء 132 ، يادداشت 15 . ( 185 ) . نك . شماره‌هاى 48 ، يادداشت 5 ؛ 203 ، يادداشت 4 ؛ 538 ، يادداشت 7 ؛ 809 ؛ 836 ؛ 992 ، يادداشت 3 ؛ 1098 ، يادداشت 2 .