أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
477
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
( 2 ) . القثد ، قس . شمارهء 13 ، يادداشت 5 . ( 3 ) . بيطراغورون ، نسخهء فارسى : تيطراانكورن - يونانى ، I , Low ، 534 . ( 4 ) . كيطروفاكوس ( ؟ ) ، نسخهء فارسى : كيطروناكوس . ( 5 ) . خيار بادرنگ . ( 6 ) . الاترج . 380 . خيار شنبر 1 برخىها « خيار صنبر » 2 مىنويسند . به هندى كينار 3 و نيامش 4 كد 5 ، به سجستانى نىهندو 6 [ ناميده مىشود ] . رازى : [ خيار شنبر ] نى و فلوس و تخم است . لوبياهاى خوب - درخشان ، صاف و چرباند . بهترين آنها از نى بيرون نمىآيد 7 . ابن ماسه و ابن ماسويه : [ خيار شنبر ] دو نوع است ، يكى از آنها را از كابل مىآورند و ديگرى در ناحيهء بصره يافت مىشود . الرسائلى : بهترين [ خيار شنبر ] - سياه ، متراكم و بىچين و چروك است . ابو حنيفه 8 : درخت [ خيار شنبر ] از نظر اندازه با درخت هلو برابر است . ارجانى : جانشين آن نيم وزن ترنجبين ، سه برابر وزن گوشت كشمش و يك سوم 9 وزن تربد است . گاهى بهجاى گوشت كشمش ، شيرهء غليظ شيرين بيان مىگيرند . ( 1 ) . خيار چنبر فارسى ( خيار گرد ) - Cassia fistula L . ؛ سراپيون ، 169 ؛ ابو منصور ، 178 ؛ ابن سينا ، 756 ؛ ميمون ، 387 ؛ عيسى ، 12 42 . ( 2 ) . نسخهء فارسى : خيار صنبر ، نسخهء الف : خيار صنج . ( 3 ) . كينار ( ؟ ) . ( 4 ) . « فلسها » - فلوسه . ( 5 ) . كد ( ؟ ) ، نسخهء فارسى : كر . ( 6 ) . نىهندو ( ؟ ) ، نسخهء فارسى : بىهندو . ( 7 ) . معناى جمله روشن نيست : و اجوده ما لم يخرج من قصبه ، نسخهء فارسى : و آنچه لعاب او سياه بود و در قصب خيار شنبر باشد نيكوتر بود . ابن سينا 756 : اجوده ما يؤخذ عن القصب - « بهترين آنها را از نى مىگيرند » . ( 8 ) . قس . ابو حنيفه ، 375 . ( 9 ) . ثلث وزنه ، نسخهء فارسى : از شش جزو او يك جزو - « يك ششم آن » . ابن سينا ، 756 : « يك هشتم » .