أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

469

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

( 8 ) . السميذ ، نك . شمارهء 568 . ( 9 ) . وسخ الملزز ، وسخ - آلوده ، ملزز - كلفت ، فشرده . ( 10 ) . وسخ الرخو ، نسخهء فارسى : وسط الرخو ، رخو - پوك . ( 11 ) . خشكار الملزز ، خشكار - آرد درشت الك‌نشده ، نك . شمارهء 395 . ( 12 ) . خشكار الرخو ، نسخهء فارسى : رخوملزز ( ؟ ) . ( 13 ) . خبز السلجن ، نك . يادداشت 7 . 369 . خبّازى 1 - پنيرك برگ گرد « خبّاز » نيز مىنويسند ، و كسى كه تأثيرش را نمىشناسد ، مىپندارد كه اين « خيار » 2 است . [ خبازى ] همان ملوكيه برّيه 3 [ پنيرك دشتى ] است . الرسائلى : اين نوعى خطمى 4 است . پولس : جانشين آن « حلبة » است . الارّجانى : [ خبازى ] يكى از انواع ملوكيه‌ست ، خبازى - [ پنيرك ] دشتى و ملوخيا 5 - بستانى است . نيز نوعى [ پنيرك ] وجود دارد به نام « پنيرك » درختى كه نيروى هضم در آن بيشتر است و نامى خاص دارد يعنى خطمى ، آن را به سريانى حمرى مركى 6 مىنامند . ( 1 ) . Malva rotundifolia L . يا M . sylvestris L . ؛ سراپيون ، 126 ؛ ابو منصور ، 170 ؛ ابن سينا ، 767 . ( 2 ) . الخباز و الخيار در نوشتار خيلى به هم نزديك‌اند . ( 3 ) . الملوكية البرية ، نك . شمارهء 1014 . ( 4 ) . الخطمى ، نك . شمارهء 376 . ( 5 ) . الملوخيا - همان الملوكية است ، نك . يادداشت 3 . ( 6 ) . حمرى مركى ( ؟ ) . 370 . خبث الفضّة 1 - تفاله نقره به رومى كنّابرى و كنارى 2 ، به سريانى حراى سيما 3 ، به عربى و به رومى قلميا 4 ، به فارسى كيثه 5 ، به سندى رفاقطى 6 [ ناميده مىشود ] . تفاله طلا 7 - قلميا زرد است ، آن به فارسى پخته زر 8 ، به سندى سورن . . . 9 ناميده مىشود . ( 1 ) . قس . ديوسكوريد ، V ، 68 ؛ ابن سينا ، 627 و 775 . ( 2 ) . كنابرى و ايضا كنارى - يونانى ( ؟ ) ( بر بهلول ، 8 502 ) ؛ نسخهء فارسى : كناريو . در