أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

462

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

( 9 ) . جرو ، ميوهء نرسيده و ريز خيار ، خربزه ، انار ، بادنجان و جز اينهاست . در اينجا منظور از جروهاى كرك‌دار ، خيارهاى تر و تازه است ؛ لسان العرب ، XIV ، 139 . ( 10 ) . الصيصاء قشر الحنظل ، طبق فرهنگ‌هاى عربى ، صيصاء به معناى « تخم ميان‌تهى » يا « پوست تخم ميان‌تهى » حنظل است ؛ قس . Lane ، 1755 ؛ لسان العرب ، VII ، 51 . ( 11 ) . ظاهرا همان ابن دريد . ( 12 ) . در پى آن : ايضا سفومى ، به نظر مىرسد كه تحريف سقوبقر ( از - خيار و - تلخ باشد ، قس . ديوسكوريد ، IV ، 121 ) ، آن مىبايستى پس از واژه قولوقنثيس مىآمد . ( 13 ) . نسخهء الف : قولوافيقيس ، بايد خواند قولوقنثيس - يونانى ، ديوسكوريد ، IV ، 121 . ( 14 ) . نسخهء الف : نبات مريرا ، نسخهء پ : نباتامريرا ، نسخهء فارسى : مريرا ، بايد خواند بنات مريرا ، قس . I , Low ، 541 . ( 15 ) . عصار مرارت برا . ( 16 ) . نسخهء الف : خيار طلخ ، نسخهء فارسى : خيار تلخ . ( 17 ) . خربزهء تلخك - « هندوانه تلخ » . ( 18 ) . الهبيد . ( 19 ) . دربارهء راه تهيهء هبيد از تخم حنظل نك . نسخهء فارسى ، ورق 61 ب ؛ Lane ، 2875 . ( 20 ) . نسخهء الف : بهربنه ، به‌طور مشروط بايد خواند پهىبنه ، قس . يادداشت 6 ، نسخهء فارسى : بهرميه . ( 21 ) . الجذام ، نك . ابن سينا ، IV ، 272 . ( 22 ) . نسخهء الف : لينه « بخش نرم آن را » ، نسخهء فارسى : شحم او را . ( 23 ) . عقد الحنظل ، نسخهء فارسى : عقيد حنظل - « شيرهء غليظ حنظل » . ( 24 ) . القثاء المر ، در متن ديوسكوريد ( IV ، 121 ) واژه يونانى « سيقوبقرا » ترجمه نشده به‌جا گذاشته شده است ، نك . يادداشت 12 . ( 25 ) . فيه شقوق ، احتمالا سخن بر سر بريدگى برگ‌ها باشد ( ؟ ) . 359 . حنّاء 1 ابن دريد : علّام 2 همان حناست . برگ‌هاى حنا به سريانى طرفى دكفرا 3 ناميده مىشود . ارجانى : گل‌هاى [ حنا ] 4 ، [ از نظر مزاج ] معتدل است . ماسرجويه [ نيز ] همين را [ مىگويد . ] پولس : گل‌هاى [ حنا ] در روغنش به كار مىرود . سپس مىگويد كه جانشين حنا خاكستر برگ زيتون است .