الخليل : [ حندقوقى ] گياهى شبيه سفسفة 11 است ، مردم حضر آن را « حندقوق » مىنامند . حمزه ، الخليل و المشاهير : [ حندقوقى ] همان ذرق 12 است . ابو حنيفه : [ حندقوقى ] همان عرقصاء و عريقصاء 13 است . او مىگويد كه حندقوقى از نظر برگ و هم از نظر بلندى خود شبيه قتّ [ يونجه ] 14 است . آن در دره‌ها و جاهاى باتلاقى مىرويد . سپس مىگويد كه حباقى 15 واژهء حيرى است و به زبان نبطى « حندقوقى » [ ناميده مىشود ] ؛ در صحرا آن را ذرق مىنامند . نيز مىگويند كه اين سبزىاى تند و تيز است كه در چمنزارها جايى كه آب باران جمع مىشود ، مىرويد . ( 1 ) . حندقوقى بستانى - Trigonella caerulea Ser . ، حندقوقى دشى - Trigonella elatior Sbth . ؛ ميمون ، 147 ؛ عيسى ، 3 - 2 183 . قس . ديوسكوريد ، IV ، 93 ؛ سراپيون ، 236 ؛ ابو منصور ، 131 ؛ ابن سينا ، 257 . اين نام منشأ سريانى دارد . ( 2 ) . يعنى آخرين حرف ، نزديك‌تر به « اى » تلفظ مىشود . ( 3 ) . طريفولون - يونانى - « سه برگى » . ( 4 ) . كركريانى ، قس . Low , Pf . ، 94 . ( 5 ) . ديوسپست ، قس . I , Vullers ، 960 . ( 6 ) . سوك ( ؟ ) . ( 7 ) . الرطبة البريه ، نك . شمارهء 465 . ( 8 ) . عرق - « ريشه » . ( 9 ) . ابن بيطار يادآور مىشود كه حنين در اينجا دچار اشتباه شده است . ابن بيطار ، جامع ، II ، 40 . ( 10 ) . القت الرطب ، نك . شمارهء 465 . ( 11 ) . السفسفة ، Lane ، 1368 : اين مرزنگوش است ؛ برطبق ميمون ، 346 ، اين ، نام ديگر قتّ يعنى « يونجه » است . ( 12 ) . الذرق ، نك . شمارهء 454 . ( 13 ) . العرقصاء و العريقصاء ، قس . ابو حنيفه ، 408 ؛ لسان العرب ، VII ، 54 . ( 14 ) . القت ، Lane ، 656 و لسان العرب ، X ، 71 : الفث ، نك . شمارهء 371 ، يادداشت 3 . ( 15 ) . الحباقى . Vullers ( ، 612 ) : حباقا و گفته شده است كه اين واژه سريانى است ( ؟ ) ؛ قس . Low , Pf . ، 94 .