گياه يا چه حيوانى به دست مىآيد ، نشانه‌هاى اصالت و مرغوبيت آن كدام است . بيرونى براى اين منظور پيش از هر كار ، تمام مدارك موجود آن زمان از آثار مؤلفان گذشته و حال را گرد مىآورد . آن‌گونه كه معلوم است ، در آثار مؤلفان قديم و سده‌هاى ميانه ، توصيف گياهان و جانوران و هم‌چنين محصولات به‌دست آمده از آنها غالبا ناقص است كه تشخيص آنها را دشوار مىسازد . بيرونى نيز در اين‌باره سخن مىگويد . مثلا در شمارهء 85 از قول مؤلف مجهولى مىگويد : « اكسيوس علفى است كه از آن جارو مىسازند » ، اما يادآور مىشود : « چنين توضيحى بىفايده است ، زيرا علف‌ها براى جارو در جاهاى گوناگون متفاوت است » . يا در شمارهء 152 چنين مىگويد : « در كتاب حاوى از جالينوس نقل كرده‌اند كه او [ بسيس ] را از بلاد هند به سرزمين‌هاى مختلف نقل كنند و به هيئت و اطراف به پوست درخت ماند و او را از جهت بوى خوش در مجمرها بسوزند » و سپس مىافزايد : « و اين تعريف كافى نيست مر شناختن او [ بسيس ] را و اين صفات دلالت كند بر آنكه او بسباس [ جوزبويا ] است » . اين نوع كمبود در توصيف را مىتوان با تصوير گياه و حيوان جبران كرد . ظاهرا تا زمان بيرونى آثار عمده در داروشناسى مصور بود . بيرونى در مقدمهء صيدنه اشاره مىكند كه نسخه‌اى از كتاب ديوسكوريد را در اختيار داشت كه در آن ، تصوير گياهان در كنار توصيف آنها آمده بود . « 130 » بيرونى در تشخيص گياهان دارويى و ديگر مواد دارويى به نام آنها به زبان‌هاى گوناگون اهمّيّت زيادى مىداد . به همين جهت ، نشان دادن و توضيح نام‌هاى مترادف مواد دارويى در صيدنه از وظايف عمده‌اى بود كه او در برابر خود قرار داده بود . « 131 » بيرونى اطلاعات دربارهء برخى از داروها را از راه پرسش‌هاى شفاهى دقيق‌تر مىكند . مثلا در شمارهء 16 مىنويسد : « صيادنه اين نواحى [ يعنى غزنه و خوارزم ] را معتقد آن است كه بهترين او [ سورمه ] خاكسترى تيره صباهانى است . . . » . در شمارهء 167 عقيدهء ( 130 ) . هشت مينياتور از دست‌نويس سدهء سيزدهم ترجمهء عربى ديوسكوريد در مقالهء Meyrhof , " Arabian Pharmacology " منتشر شده است . دست‌نويس اثر داروشناسى اختيارات بديعى على بن حسين الانصارى [ 807 / 1404 درگذشت ] به زبان فارسى به شمارهء 1598 در انستيتو خاورشناسى ازبكستان نگهدارى مىشود . اين اثر در سال 948 / 1541 بازنويسى شد و داراى 594 تصوير رنگى است . مجموعهء دست‌نويس‌هاى خاور ، I ، ص 282 - 283 . ( 131 ) . نك . همين‌جا ، ص 18 و پس از آن .