223 . تنعيمة 1 - ؟ اين درختى بزرگ شبيه ضبرة است ، ميوه ندارد ، تنه‌اش كلفت و سبز است و فقط در آب مىرويد . مىگويند : « چنين سايه‌اى [ انبوه ] هم‌چون سايه تنعيمه ، ضبروسنگ 2 وجود ندارد » . ابو حنيفه مىگويد كه برگ‌هاى [ تنعيمه ] همانند برگ‌هاى چغندر است . ( 1 ) . نسخهء فارسى حذف كرده است . اين گياه فقط در ابو حنيفه ( 129 ) نوشته شده و شرح آن تقريبا به‌طور كامل در اينجا تكرار شده است . ( 2 ) . نسخهء الف : الحجر ، نسخهء پ : العجرم ، براى اين تصحيح دليلى وجود ندارد ، زيرا در ابو حنيفه ( 129 ) نيز الحجر نوشته شده است . دربارهء ظلّ من حجر نيز نك . Lane ، 1915 . 224 . تلبينة و تلبين 1 اين اردهالج 2 است . ( 1 ) . چنين است نسخهء فارسى و فرهنگ‌ها ، نسخهء الف : التنبينة و التنبين ، - خوراك آبكى كه از سپوس ( يا آرد ) و شير ، گاهى نيز با افزودن عسل ، تهيه مىشود و به سبب شباهت با شير از نظر رنگ و مايع بودن ، تلبين ناميده شده است ؛ لسان العرب ، XIII ، 376 . ( 2 ) . الاردهالج ، I , Dozy ، 18 : اردهالج ؛ اين معرب آردهاله يا آرد توله فارسى است ( I , Vullers ، 27 ) . به احتمال زياد ، اتله تاجيك و اتله ازبك از اين واژه نشئت مىگيرد . 225 . توتيا 1 الفزارى مىگويد كه [ توتيا ] به سندى و هندى طتوه 2 [ ناميده مىشود ] . يكى از [ انواع ] آن به رنگ سبز است شبيه رنگ گردن طاووس 3 . به فارسى سنگ مس 4 ، به رومى 5 دهنج 6 ، به سندى و هندى موركريتون 7 ناميده مىشود . نوع ديگر [ توتيا ] سفيد است ، آن را به كرمان نسبت مىدهند ، به سندى و هندى سنگ طتوه 8 ناميده مىشود ، نوعى ديگر نيز وجود دارد كه از آن چيزهايى مانند دست‌بند زنانه و مهره براى آرايش گردن حيوانات تهيه مىكنند و آن يكى از انواع سنگ طتوه است . رنگ [ توتيا ] كرمانى به رنگ پوست گردو است و در سطح آن خارهايى شبيه خارهاى ميوه تاتوره 9 وجود دارد . اما دوستان ما 10 ، آنها مىگويند كه [ توتيا ] هندى دو نوع است : [ اولى ] مانند طباشير كه هندىها آن را توته‌شكله 11 مىنامند ، سفيد است . اين بهترين [ توتيا ] ست و آن را از خاك درمىآورند . [ نوع ] دوم سبز است شبيه زنگار ، آن را توته‌شايله 12 مىنامند . سپس