( 2 ) . ظاهرا ، محمد بن زكريا رازى ؛ نسخهء فارسى : محمد زكريا . ( 3 ) . ابو قشره . ترجمهء مستقيم « پدر پوست [ يا فلس ] » . ( 4 ) . نسخهء الف : اسمونى ، نسخهء پ : اشمونى . اين ، گويا اشمونين است ؛ قس . منابع عربى ، II ، 381 . ( 5 ) . ظاهرا در كنار روستاى صبا . ( 6 ) . شحم الكلب البحرى . در فرهنگ‌ها « سگ دريايى » همچون كوسه‌ماهى تعريف مىشود ( Lane 2626 ؛ II , Dozy ، 481 ؛ بارانف ، 890 ) . لكن اگر در نظر بگيريم كه طبيعت تمساح گرم به شمار مىآيد در درجهء دوم و خشك در درجهء سوم ( محيط اعظم ، IV ، 174 ) ، اما ماهىها سرد و مرطوب‌اند ( ابن سينا ، 520 ) ، آن‌گاه جانشين شدن متقابل پيه اين جانوران ، عجيب به نظر مىرسد . به نظر ما نام « سگ دريايى » در اينجا به معناى « سگ آبى » ( كلب الماء ) يعنى بيدستر ( ميمون ، 79 ؛ II , Dozy ، 481 ) كه از آن به اصطلاح « خايه بيدستر » ( نك . شمارهء 270 ) داراى طبيعت بىاندازه گرم و خشك به دست مىآيد ، به كار رفته است . 221 . تنكار 1 - بوره رازى مىگويد 2 : [ تنكار ماده‌اى ] است كه مصنوعا به دست مىآيد . آن را به اين طريق تهيه مىكنند : از نمك قلى [ پتاش ، كربنات پتاسيم ] و سه برابرش به ورق خالص برمىدارند و در شير گاوميش [ به اندازه‌اى ] كه آنها را بپوشاند ، مىجوشانند تا غليظ شود . نيز مىگويد : نمك پتاش با سه برابر [ مقدار ] نطرون [ كربنات سديم ] را - و آن سرخ‌تر از به ورق نان است - در شير گاو يا گاوميش مىجوشانند تا غليظ شود . [ همه اين را ] سه بار [ تكرار مىكنند ] و سپس [ محصول ] را خشك مىكنند . نيز مىگويد : نمك‌هاى قلى ، نطرون ، به ورق خالص ، نمك ذرآنى 3 ، نمك بول 4 و نوشادر را به‌طور مساوى [ برمىدارند ] ، همه را به صورت ساييده در شير گاو يا گاوميش مىجوشانند و خشك مىكنند . اين عمل را سه بار تكرار مىكنند و سپس [ محصول ] را در آفتاب مىآويزند تا روغن از آن بچكد . 5 ارجانى مىگويد كه [ تنكار ] معدنى 6 است و مصنوعى . مؤلف النخب مىگويد : [ تنكار ] معدنى است ، آن را از نمك قلى و به ورق نيز به دست مىآورند به اين طريق كه آنها را در شير الاغ مىجوشانند تا غليظ شود ؛ [ تنكار ] به دست آمده با معدنى تفاوت ندارد . در كتاب الاحجار [ گفته شده است ] : [ تنكار ] نمكى است كه در آن خاصيت به ورق وجود دارد ، اندكى تلخ است ، معدن آن در كناره دريا قرار دارد . اطيوس مىگويد : [ تنكار ] مادهء جوشكارى طلاست ، هم معدنى و هم مصنوعى آن