( 13 ) . نسخه‌هاى الف ، ب ، پ : التى منها و برطبق آن مه‌يرهوف ترجمه كرده است ؛ بايد خواند النّىّ منها ، نسخهء فارسى : خام . ( 14 ) . در متن أشياء برية « چيزهاى خشكى » و سپس بينهما . اين‌جاى متن كاملا روشن نيست ؛ در نسخهء فارسى حذف شده و مه‌يرهوف نيز آنها را حذف كرده است . ( 15 ) . القنفذ البحرى - يونانى ( ديوسكوريد ، II ، 1 ) - Sphaerechinus esculentus . ( 16 ) . نسخهء الف : للحيات بارزة بايد خواند للحيات البارزة منه ، ظاهرا بيرونى خارهاى جنبان خارپشت دريايى را اين‌چنين مىنامد . نسخهء پ : للحبّات البارزة « به سبب دانه‌هايى كه بيرون مىزند » . ( 17 ) . نسخهء الف : الفراك ، بايد خواند الضّيراك ( نسخهء پ ) ؛ تاج العروس ، IX ، 157 اشاره مىكند كه آن مربوط به ماهىهاى درياست . Vorwort ، 16 : al - farrak . ( 18 ) . گورماهى « گورخر - ماهى » ، Vorwort ، 16 : « Blindfisch » - kur - m hi ، يعنى « ماهى كور » . ( 19 ) . العير . ( 20 ) . بيرونى در مقدمه مىگويد كه قريشيان با مهارت خود در تهيهء مخلوطها و تركيب‌هاى گوناگون مواد خوش‌بو و بخورها ممتازند . نك . ص 156 . ( 21 ) . ته‌كرشى ، احتمالا نكهه‌كرشى ، نك . يادداشت 4 . ( 22 ) . فى قدّ الانجدانة نك . شمارهء 107 . ميوهء انگدان پهن است به شكل بيضى يا گرد بيضى شكل ، تا 20 ميليمتر درازا و 15 ميليمتر پهنا ؛ انسيكلوپدى ، 403 . ( 23 ) . أظفار الحمار . ( 24 ) . درهم . پول نقره يا مس ؛ قطر درهم سامانيان كه در كلكسيون موزه تاريخ ملت‌هاى ازبكستان نگهدارى مىشود ، از 28 تا 30 ميليمتر در نوسان است . ( 25 ) . الميسوسن - « شراب سوسن » ، دربارهء تركيب اين داروى مركب نك . ابن سينا ، I ، 537 ، ميمون ، 247 . * ( 26 ) . در حاشيهء نسخهء الف نوشته شده اما در عكس فقط يك لكه سياه ديده مىشود ، از روى نسخهء ب نقل شده است . ( 27 ) . يا : « با ادويه » - أفاوية . ( 28 ) . نسخهء الف : ينقى بالرمل المكى ، نسخهء پ : تبقى بالرمل المكى ، نسخهء فارسى : بريگ مكى بشويند . ( 29 ) . ناخنه از « ناخن » . ( 30 ) . دهب ، دهوب سانسكريت ، Platts ، 550 .