أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

222

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

( 3 ) . الهرشفة . ( 4 ) . نسخهء الف : حسا ، نسخهء پ : جنسا . ( 5 ) . حيوان النبات . ( 6 ) . الحلزون نك . 345 . ( 7 ) . القرمز - كرم قرمز ، نك . شماره‌هاى 443 و 836 . ( 8 ) * . اين قطعه ارتباط مستقيم با محتواى عنوان ندارد . در ديگر تحرير مشروح‌تر ، در عنوانى كه به كرم قرمز اختصاص دارد ، درج شده است ، نك . شمارهء 443 . 46 . أسنان الذئب 1 به رومى اورنجيون 2 ، نيز هورنجيون 3 ، به فارسى دندان گرگ 4 ، به سريانى شنّث ذيبا 5 و هم‌چنين شوشنثا 6 و اين آخرى مشهورتر است . اطيوس الامدى ، جبريل و صهاربخت مىگويند كه [ دندان گرگ ] همان بقلة اليهود است . ابو معاذ مىگويد : [ اين ] علفى است كه يوزپلنگ 7 از آن مىخورد . پزشكان براى كسانى كه دچار اسهال مىشوند ، آن را با روغن زيتون و زيره مىآميزند تا مزهء بهترى پيدا كند . گوشت‌خواران علف نمىخورند مگر براى دور انداختن و قى كردن كه به‌طور غريزى براى درمان خود انجام مىدهند . ( 1 ) . دندان‌هاى گرگ به عربى . گياهى به اين نام در ديگر منابع شناخته شده ، نوشته نشده است . با تكيه بر نام‌هاى يونانى و سريانى اين گياه ( يادداشت‌هاى 2 و 5 ) و هم‌چنين مترادف عربى آن يعنى بقلة اليهود ( شمارهء 160 ) ، مىتوان پنداشت كه « دندان‌هاى گرگ » - Eryngium campestre L . يا E . Creticum Lam است ؛ ميمون ، 190 ؛ عيسى ، 19 77 ؛ I , Low ، 439 . ( 2 ) . نسخهء الف : اورغيون بايد خواند اورنجيون ؛ يونانى ؛ ديوسكوريد ، III ، 21 ؛ I , Low ، 440 . ( 3 ) . هوغون بايد خواند هورنجيون ، نك . يادداشت 2 . ( 4 ) . نسخه‌هاى الف و ب : دندان لرل ، نسخهء پ : دندان كرد ، بايد خواند دندان گرگ - ترجمهء فارسى اسنان الذئب عربى . ( 5 ) . نسخه‌هاى الف و ب : شث‌ذيى ، نسخهء فارسى : شنتديبا ، بايد خواند شنّث‌ذيبى ، قس . I , Low ،