أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
219
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
( 3 ) . نسخهء الف : خندريوس ، نسخهء فارسى : خندروس ، نسخهء پ : خمدريوس - يونانى يعنى اسقورديون معمولى ، ديوسكوريد ، III ، 106 : كمادريوس . نك . شمارهء 917 . ( 4 ) . البيصيلا ، I , Dozy ، 92 : بصيلة - echalote و اين Allium ascalonicum L . است . ( 5 ) . كراث الكرم ترجمهء مستقيم آن « ترهتاك » از يونانى است . اما بيرونى در شمارهء 895 مىگويد كه « امفولوبراسيون » نام يونانى « ترهء وحشى » است . به اين ترتيب ، نتيجه مىشود كه « كراث الكرم » - Allium ampeloprasum L . يعنى « ترهء وحشى » است . ميمون ( 198 ) « الكراث النبطى » را چنين تعريف كرده است . ( 6 ) . نسخهء الف : سقاداياس بايد خواند سقارداياس از . نك . يادداشت 1 ؛ نسخهء فارسى : اسقاريراس . ( 7 ) . نسخهء الف : ثوم كراثى ، نسخهء فارسى : سيريست كه به « گندنا » مشابهت دارد . ( 8 ) . نسخهء الف : زايدتد بايد خواند زائدتان ( نسخهء پ ) . اين سخنان بيرونى گواه آشنايىاش با دستور زبان يونانى است . قس . با اظهارات مشابه بيرونى در اثر اوليهاش به نام تحديد نهايات الاماكن ( 85 ) . ( 9 ) . نسخهء الف : سقرديوسون ، نسخهء فارسى : اسكرديوسن . ( 10 ) . ثوم الحية ، از نظر وجه تسميه با يونانى كه به عنوان پياز پيروزى - Allium victoriale L . تعريف مىشود ، مطابقت دارد ؛ ميمون ، 282 . ( 11 ) . بصل الزيز ، نك . شمارهء 518 . ( 12 ) . ديوسير . ظاهرا ، بيرونى در اينجا مىخواهد بگويد كه بين ثوم الحية عربى و ديوسير فارسى پيوند معناشناختى وجود دارد . ( 13 ) . الحيصل و همينگونه است در نسخهء فارسى كه توضيح مىدهد كه اين « باتنكان » ( بادنجان ) است . نسخهء الف : الحنصل ، نسخهء پ : الجنصل . 42 . اسقولوفندريون 1 يا اسقوروفندريون يعنى با « را » و « لام » [ نوشته مىشود ] . آنگونه كه صهاربخت توضيح مىدهد ، اين ريشه « كبر رومى » است . ابو معاذ مىپندارد كه اين پياز دريايى است و اين را به نقل از اقرابادين سابور 2 حكايت كرده است . رازى در الحاوى مىگويد : « من در ثبت الاسماء يافتم كه اين پياز دريايى است » . ( 1 ) . - Scolopendrium vulgaris SW . ؛ ميمون ، 275 ؛ عيسى ، 24 164 ؛ يا Ceterach