أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

212

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

204 : الجوامكانى . نك . همين‌جا ، ص 124 . ( 8 ) . الهليلج ، نك . شمارهء 1097 . ( 9 ) . نسخهء فارسى : زهرهء زمين ، II , Vullers ، 161 : زهر زمين ، نسخه‌هاى الف و ب و پ : به صورت « بن مره وى » تحريف شده است . ( 10 ) . قس . ابن سينا ، 33 . 38 . آس 1 - مورد به رومى مرسينى 2 ، به سريانى آسا 3 ، به فارسى و سندى 4 مورد 5 [ ناميده مىشود ] . گونه‌هايى از آن يافت مىشود كه به سريانى گدل نفسى 6 نام دارد و به معناى « دشمنىكننده با خود » 7 است . مؤلف المشاهير مىگويد : عمار 8 همان آس [ مورد ] است ؛ نيز مىگويند كه [ عمار ] به معناى تبريك و تهنيت با مورد است . [ يا ] عمار همهء آن چيزهايى است كه بر سر مىگذارند . حمزه مىگويد : شاهان كه در آن [ در مورد ] نشانهء نيك 9 مىديدند ، با آن تبريك و تهنيت مىگفتند . زيرا نام [ مورد ] از مورد 10 مىآيد ، يعنى « تغيير مپذيراد » 11 . [ سپس ] مىگويد : از جمله نام‌هاى فارسى آن آسمار 12 ، مارمورد ، ماهومورد و مورداسپرم 13 است . رسايلى دربارهء مورد اسپرم مىگويد كه اين مورد كرمانى با برگ‌هاى گرد است . رازى دربارهء آن مىگويد : اين - مورد وحشى نبطى با برگ‌هاى نازك است و بر دو نوع است - سفيد و سياه . ظاهرا ميوهء [ مورد ] را در نظر دارد ، لكن ميوهء [ مورد ] بستانى نيز سفيد و سياه و بيشتر سياه است . در كتاب المنجح 14 [ گفته شده ] كه [ مورد اسپرم ] همان شابابك 15 است . ابو معاذ مىگويد : در يك كناش بىنام 16 [ گفته شده ] كه اين الاشنه است . مىپندارم كه اين ياوه است و رامشنة 17 علتى براى آن . حمزه مىگويد : « رامشنه » برگى 18 است با دو سر و يك پايه كه گاهى بين برگ‌هاى مورد مىافتد . آن را روى گوش مىگذارند ، گرامىاش مىدارند و در آن نشانهء نيك مىبينند . هنگامى كه [ مردم ] با آن تبريك و تهنيت مىگويند ، مىگويند : « شادى و آرامش 19 » .