أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

139

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

و زبر حروف است . مثلا در شمارهء 260 ( يادداشت 9 ) به‌جاى « بالاوسطيون » [ ] « نالاوسطون » نوشته شده ، در شماره‌هاى 76 ( يادداشت 4 ) ؛ 262 ( يادداشت 6 ) ؛ 615 ( يادداشت 8 ) به‌جاى « بنطس » [ ] - « نيطس » ، و در شمارهء 488 ( يادداشت 20 ) - « نبطس » ؛ در شمارهء 628 ( يادداشت 2 ) به‌جاى « ابروطنون » [ ] - « ايروطيون » ، در شمارهء 935 ( يادداشت 3 ) به‌جاى « نشرا » ( سريانى ) - « بشرا » نوشته شده است . « 643 » اما نوع ديگر تحريف را شيوهء نوشتن حروف « ا - د - ر - و » و جز اينها سبب شده است . مثلا در شمارهء 43 ( يادداشت 1 ) به‌جاى « اسفودولوس » [ ] « اسقورولوس » نوشته شده ، در شمارهء 150 ( يادداشت 3 ) به‌جاى « قرالن » [ ] - « قوالن » ، در شمارهء 151 ( يادداشت 7 ) به‌جاى « فولوفودين » [ ] - « قولوقدرين » ، در شمارهء 314 ( يادداشت 4 ) به‌جاى « لوقيا » [ ] - « ارقيا » ، در شمارهء 748 ( يادداشت 2 ) به‌جاى « اليكا » [ ] - « اليطا » نوشته شده است . « 644 » لكن برخى از اين نوع تحريف‌ها ظاهرا باز هم ناشى از همان منابع بيرونى است و گويا در نوشته‌هاى علمى آن زمان تثبيت شده است : اولا ، ازآن‌رو كه تحريف‌هاى جداگانه نام يونانى در صيدنه در جايى نوشته شده كه ترتيب الفبايى جاى عنوان‌ها به قرائت ديگرى راه نمىدهد . مثلا ، در شمارهء 3 به‌جاى « اناغلس » درست [ ] « اباغلس » نوشته شده ، در شمارهء 4 به‌جاى « اناغورس » [ ] - « باغورس » و جز اينها . ثانيا ، برخى از آنها در همان شكل تحريف‌شده‌اى ديده مىشود كه در ديگر منابع از جمله در فرهنگ سريانى سدهء دهم بر بهلول نوشته شده است . مثلا ، در شمارهء 670 واژه به صورت طريفان تحريف شده و همان گونه نيز به وسيلهء ابن سينا 310 ، محيط اعظم ، III ، 190 و Stein ، 1290 ، 1292 . در شمارهء 797 گفته شده است كه ارجانى واژه « بنطافيلن » [ ] را در بخش حرف نون به صورت « نيطافيلن » آورده است . يا ( 643 ) . نيز نك . شماره‌هاى 19 ، يادداشت 4 ؛ 118 ، يادداشت 1 ؛ 123 ، يادداشت 3 ؛ 124 ، يادداشت 8 ؛ 251 ، يادداشت 2 ؛ 260 ، يادداشت 6 ؛ 278 ، يادداشت 2 ؛ 455 ، يادداشت 8 ؛ 739 ، يادداشت 4 ؛ 756 ، يادداشت 1 و جز اينها . ( 644 ) . نيز نك . شماره‌هاى 30 ، يادداشت 1 ؛ 301 ، يادداشت 3 ؛ 391 ، يادداشت 5 ؛ 576 ، يادداشت 5 و جز اينها .