أبو علي سينا ( مترجم : مجهول )
57
دفع المضار الكلية عن الأبدان الإنسانية ( دور ساختن هر گونه زيان از تن آدميان ) ( فارسى )
باز به همان اخلاط رديه مىشود . تدارك اين به سكنجبين ساده است و شراب سيب ترش ، اگر گرممزاج باشد ، و اگر سردمزاج باشد به سكنجبين بزورى و ماء العسل بايد كرد و فى الجمله سعى بايد كرد تا اين شخص عرق كند و دفع رطوبات عفنه از او بشود . [ غذاهاى ذى قوام ] مضرت غذاهاى ذى قوام يعنى غليظ ، مثل ذرت و برنج و بلوط كه دير قبول هضم مىكند . از اينها قبض طبيعت و بادها و دردها و مرضهاى خام پيدا مىشود . تدارك اين اگر گرممزاج باشد ، شراب صرف كهنه و ماء العسل غليظ بايد كرد . بعد از آن تناول چيزى كند كه اين را از معده و روده بيرون برد مثل معجون تمرى با روغن بادام و شهرياران با زيت و فى الجمله چيزهاى نرم لطيف . [ غذاهاى بدطعم ] مضرت غذاهاى بدطعم نفرت طبع است از آن و به سبب اين ، قوتها متوجه نمىشوند تا او را نگاه دارند و هضم كنند و فضلههاى او دفع كنند . پس فاسد مىشود و مزاج معده فاسد مىگرداند و اشتها قطع مىكند . تدارك آن به قى بايد كرد و بعد از آن تناول غذايى كه نفس آن را دوست دارد ، خواه شيرين و خواه ترش و خواه تلخ ، به حسب اقتضاى مزاج . و چيزهاى ترش محلّى به قند ، مخصوص است به ازاله بشاعت طعام . [ غذاهاى چرب ] مضرت غذاهاى چرب معده را ضعيف مىكند و رگها را مىبندد و نمىگذارد كه غذا بگذرد . و ليكن غذائيت او بسيار است . اگر معده به قوت باشد و اگر مزاج مايل به خشكى است ، غذاى چرب بسيار نافع است ،