أبو علي سينا ( مترجم : مجهول )

50

دفع المضار الكلية عن الأبدان الإنسانية ( دور ساختن هر گونه زيان از تن آدميان ) ( فارسى )

معتدل از جهت آنكه بدن را قابل حركت مىگرداند . دفع آن به آب سرد بايد كرد اگر بدن به قوت باشد و ريختن روغن‌هاى نيم‌گرم و شير تازه بر اعضا اگر زمستان باشد ؛ و سرد اگر تابستان باشد و مفاصل را در روغن بنفشه بايد گرفت و شراب سفيد ممزوج و مرق مرغ و برهء كوفته نافع است . و اگر سردى در اندرون حاصل شود - و اين به فساد هضم و نفخ و آروغ ترش ظاهر شود - تدارك آن به دواى گرم بايد كرد و روغن خيرى در گوش بايد چكانيد . و اگر صفراوى مزاج باشد روغن بنفشه در گوش بايد چكانيد . [ حمام بر امتلاى غذا ] دفع مضرت حمام بر امتلاى غذا و آن سدهء جگر و رگ‌هاست به سبب روان شدن غذاى غير منهضم و لازم اين حال است تب‌هاى عفن و ورم‌ها ، به مثل سكنجبين بزورى و اسهال اندك به ايارهء فيقرا و تخفيف غذا بايد كرد . [ آشاميدن چيزهاى سرد در حمام ] دفع مضرت آشاميدن چيزهاى سرد در حمام مثل آب سرد و فقاع و اين مضرتى بد مىباشد چنان كه مذكور شد . زيرا كه حرارت [ را ] مىنشاند به يك دفعه و همه آلات شكم سست مىكند و قابليت استسقا پيدا مىكند . [ دفع اين مضرت‌ها ] به تناول چيزى اندك از شراب صرف يا دواء المسك بعد از حمام بايد كرد يا شربتى تمام از دواء الملك با دواء الكركم يا مثروديطوس بايد نوشيد و دل و جگر را به خرقه‌هاى گرم كرده كماد كنند و كرنب در اين باب نفع بسيار دارد . و همچنين شراب افسنتين و شراب خنديقون و شراب جوز بسيار نافع است . فى الجمله مفتحات در اين مرض نفع فراوان دارد . [ دخول در حمام گاهى كه بدن از اخلاط ممتلى باشد ] دفع مضرت دخول در حمام گاهى كه بدن از اخلاط ممتلى باشد و اين نيز خيلى