[ حمام ] اما تأثير حمام در بدن گرمى و ترى است ما دام كه معتدل باشد و از اين جهت است كه درنگ بسيار نبايد كرد تا تحليل بسيار نكند و گرمى و خشكى پيدا نشود و معتدل المزاج مىبايد كه چون به حمام رود ، فى الحال كه بدن او بنياد نم كند ، آب بر خود ريزد و بر حوالى خود تا هواى حمام تر شود و چندان درنگ كند كه بشرهء او سرخ شود و اندام از جا برآيد و چون بنياد تحليل و درهم آمدن پوست اندام شود ، بيرون آيد و بايد كه به تدريج بيرون آيد ، يعنى به يك بار از هواى گرم به سرد نقل نكند تا نزله و زكام و اورام باطنى پيدا نشود . و مىبايد كه حمام سه خانه باشد : * يكى گرم كه آب سرد در آن نباشد تا اگر تحليل مطلوب باشد به آن خانه روند . * يكى معتدل كه آب معتدل يا گرم درو باشد تا معتدل المزاج به آن خانه رود . * و يكى سرد كه آب سرد و هواى سرد باشد تا محرور مزاج به آن خانه رود . و اگر مرطوبى « 1 » و سردمزاج به حمام رود بايد كه آب نريزد اول ، تا عرق وافى بكند . بعد از آن آب گرم بريزد و دلاكى بكند و بيرون آيد ؛ و گرم و خشك مزاج بايد كه فى الحال كه در [ حمام ] رود ، آب بريزد بر خود و در حوالى خود و در آب شير گرم شيرين نشيند و زود بيرون آيد . و اگر لاغر خواهد كه فربه شود ، غذا بخورد و به حمام رود و بايد كه از سدّه احتراز كند به مثل سكنجبين اگر گرم‌مزاج باشد ، و به مثل معجون فودنجى و فلافلى اگر سردمزاج باشد . و اگر فربه خواهد كه لاغر شود ، در حالت گرسنگى بايد رفت و درنگ بايد كرد و آب كم بايد ريخت .

--> ( 1 ) . در نسخه « مطروبى » آمده است .