رابطه‌اى مستدل و منطقى ارائه كرده است وى به صورت بنيادين علل بيمارىها را از عوامل زير منبعث مىداند : - توارث به مفهوم جنس يا ماده‌اى كه شخص از آن ساخته شده است . - نوع مزاج ، ساختمان و قوايى كه وى دارا است . - نوع عاملى كه از خارج بر بدن شخص وارد مىشود . - ماهيت كوشش‌هاى فردى كه آدمى به منظور گذراندن زندگى روزگذار انجام مىدهد . « 1 » حال با چنين نگاه گذرا كه به انديشه متعالى اين شخصيت نادر جهان علم داشته‌ايم ، اشاره‌اى خواهيم داشت به گوهرى كم‌شناخته ، از گنجينهء پربهاى آثار طبى ابن سينا يعنى كتاب « دفع المضار الكليه عن الابدان الانسانيه بتدارك انواع خطاء التدبير » كه به اسامى ديگر و نزديك به آن مثلا تدارك خطا الواقع فى التدبير الطبى ، رفع مضارّ الكليه و مانند اينها به بهانه تلاش محقق ارجمند جناب آقاى دكتر عليرضا عباسيان در تصحيح ، تذييل و بازافزايى و نشر يك نسخه از ترجمه فارسى اين اثر از مترجمى كه متأسفانه نامش را نمىدانيم . اصل عربى اين كتاب را ابن سينا در فاصله زمانى سالهاى 392 و 403 هجرى قمرى در 7 مقاله ( فى تعديد انواع الخطا ، فى الهواء ، فى الحمام ، فى الطعام ، فى الماء و المشروبات ، فى الحركات و فى امر الاستفراغ ) به درخواست وزير دانش‌پرور على بن مامون خوارزمشاه يعنى ابو الحسن احمد بن محمد السهلى نگاشته است كه از آن نسخ خطى متعددى در كتابخانه‌هاى ايران و جهان قابل دسترس است ، اين اثر ارزشمند ابن سينا را ، مطبعه بولاق در مصر در سال 1305 هجرى قمرى در حاشيه كتاب

--> ( 1 ) . همان .