يا چهار اوقيه آب ليمو ببرد و به ليمو آن است كه دو چندان آب ليمو و آب به شيرين به خورد او دهند و مصمغ آنكه صمغ عربى محلول به قدر آب ليمو تسقيه نمايند و ملعّب آنكه لعاب به‌دانه و لعاب تخم مرو و تخم ريحان تسقيه كنند و منعنع آنكه با آب نعناع تازه تسقيه نمايند و آنچه با شيرخشت ترتيب دهند طريق آنست كه به جاى شكر ترنجبين ترتيب كنند و يا نصف شكر باشد و نصف ديگر ترنجبين تسقيه نمايند . ( تحفه حكيم مومن ) شربت اجاص ( آلو ) : منقول از حاوى و جهت درد سر و تبهاى حاره و يرقان نافع و مسهل صفرا است . آلوى بخارا در آب خيسانيده و بجوشانند تا مهرّا شود سپس صاف نموده و شكر به‌قدرى كه خوش‌طعم كند اضافه نموده به قوام آورند و اگر قدرى از محمودهء مشوىّ اضافه نمايند قوى الفعل مىشود . ( تحفه حكيم مومن ) شربت به : رجوع كنيد به شربت سفرجلى . شربت تمر هندى : به دستور شربت اجاص است . شربت سفرجلى : ( سفرجل - به ) منقول از كامل الصّناعه است و جهت ضعف معده و جگر و اسهال و قى و غثيان و تشنگى نافع است . شيوه ساخت : به ترش از دانه و پوست پاك كرده و آبش را بيفشرند و دو رطل از آن گرفته و از شراب يا جمهورى يك رطل ، و ثفل به را يك شبانه‌روز در او بخيسانند و بعد از آن افشرده و صاف نمايند و با آب بجوشانند تا به نصف رسد و با نيم رطل عسل كف گرفته به قوام آورند . زنجبيل و مصطكى از هريك 2 درهم ، قاقلهء كبار و صغار و دارچينى و زعفران غير مسحوق از هريك 4 درهم و قرنفل 3 درهم را در پارچه‌اى بسته در آن بجوشانند و اگر دو دانگ مشك داخل نمايند مىتواند بود . ( تحفه حكيم مومن ) شربت خشخاش : نافع است جهت مرطوبين و حبس نزلات و رفع درد سينه و سرفه و درد سر و سرسام و سهر و حرارت و رفع تب و اخلاط محترقه و چون با شربت ورد مكرّر ممزوج ساخته و بعد از فصد بنوشند ، رفع ضعف فصد و تقويت قوّت‌ها مىكند و قدر شربتش تا بيست مثقال است و قوّتش تا دو سال باقى مىماند . شيوه ساخت : 100 عدد خشخاش رسيده را با تخم او كوبيده يا پوست را علىحده نيمكوب كنند و تخم را نرم بسايند و با ده مثل آن از آب نيسان بجوشانند تا به ثلث رسد و با مثل آن شكر به قوام آورند . ( تحفه حكيم مومن ) شربت عنّاب : منقول از تذكره و موافق نسخهء اصول التّراكيب و مؤلّف او غير اين نسخه را خطا مىداند و جهت سينه و اسافل بدن و تسكين تشنگى و اطفاى حرارت خون و آبله و تب‌ها نافع و مصلح حال اطفال است و قوّتش تا دو ماه باقى است . شيوه ساخت : عنّاب يك رطل ، گشنيز خشك ، عدس و بيخ كاسنى از هريك دو اوقيه در ده رطل آب بجوشانند تا به ثلث رسد ، پس صاف نموده و به وزن او شكر به قوام آورند . ( تحفه حكيم مومن ) شربت فواكه معتدل : معمول متأخّرين و مقوّى اعضاء و ساير قوّت‌ها و جهت ناقهين و ضعيف - الاحشاء نافع است . شيوه ساخت : آب انار ترش و شيرين ، آب به ترش و شيرين ، آب امرود ترش و شيرين و آب سيب ترش و شيرين از هركدام يك جزو ، آب زعرور كه كويج نامند و آب زرشك از هر يك نيم جزو با ثلث آب‌ها شكر سفيد به قوام آورند و بعضى يك جزو آب انگور اضافه مىكنند و آن انسب است و اگر آب انگور را علىحده