أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

70

قانون ( فارسى )

علاج گويند علاج عمومى مارگزيدگى لازم است . و آنچه به علاج نيش اين دو نوع مار اختصاص دارد از اين قرار است : گندبيدستر ، دارچين و بيخ لوفاى بزرگ را تناول كرده و با هركدام از اينها كه استعمال مىكنند شراب بنوشند . بيخ زراوند و بويژه بيخ زراوند دراز را بخورند بسيار فايده بينند . بيخ مريم نخودى كوهى ( مسك الجن ) و افشره‌اش بسيار خوبند و اگر افشره‌اش تناول شود از بيخش بهتر است . بيخ كوشاد را تناول كنند . از داروهاى برجاى نيش گذاشتنى آنچه كه در اين حالت مناسبند عبارتند از : پياز موشى كه بپزد و خشك شود و بكوبند و برجاى نيش زده بگذارند . پوست انار را برجاى نيش بگذارند . بزر كتان ، بزر كاهو ، بزر سپند ، بزر لبلاب و بزر سداب بيابانى ، هركدام را برجاى نيش زده بگذارند خوب است . داروهاى گذاشتنى در علاج قرحه‌هاى عفونى همگى در علاج اين حالت خوبند كه بر جاى نيش‌زده بگذارند . فصل بيست و ششم مار سيسير برخى از كسان پندارند كه مار سيسير نامى هست و نيشش سبب متعفن شدن مىشود . و گويند در اطراف شام و مصر ، هستند . سر پهن و دم باريك و شكم مستدير دارند ، خطوط و فرورفتگىهايى در سر ندارند و خط و خالهايى رنگارنگ بر تن دارند ، و به‌طور مستقيم نمىخزند ، بلكه مىخرامند . گويند : كسى كه مارسيسير او را بگزد ، ورم مىكند و ورم همراه درد است . بدنش كوفته و متعفن مىشود ، موهاى بدنش مىريزد و در بعضى اوقات همين‌كه مار نيش زد ، به سرعت نيش زده جسمش متعفن مىشود و فورا مىميرد ؛ تو گويى اين مار سيسير نام از جنس افعى است . علاجش علاج عمومى است و بايد علاج نيش‌زدگى افعى ميانه - در خطر - استعمال شود . و حالات و روىآورهايش را با داروهاى مناسب چاره‌سازى كرد .