أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
50
قانون ( فارسى )
گريزانند ، از قبيل : نسخه : بيخانگدان سياه ، شكوفهء گياه ساذج سبز و ثمر عرعر از هريك دو جزء ، بيخ مهرگياه نيم جزء ، ثمر بلسان و شاه زيره از هريك سه جزء . همه را باهم بكوب و با روغن زيتون بپزند و آنقدر بپزند تا همه باهم به خوبى درمىآميزند . سپس مغز كبوتر را بدان اضافه كن و بر تن مالند . نسخهء ديگر : برواق ( خنثى ) به وزن دو درهم ، ثمر بلسان و بزربنگ هريك نيم درهم . همه را در سركه و روغن زيتون به هم زن و برتن مالند . نسخهء ديگر : شكوفهء درخت صنوبر يك جزء ، بيخ مهرگياه ، بزربنگ سه جزء . همه را در روغن زيتون مخلوط كن و برتن مالند . همين دارو را اگر بر آتش گذارند جانوران موذى از دودش مىگريزند . روغن ترب را بر تن مالند ، پشه به انسان نزديك نمىشود . داروهاى حشرهكش : ما راجع به داروهايى سخن گفتيم كه اگر انسان بر تن مالد از شر جانوران موذى در امان مىماند . اينك راجع به داروهايى صحبت مىكنيم كه خانه و كاشانه را نيز از آسيب و گزش جانوران آزاردهنده بيمه مىكنند . كه اين نوع از حشرهكشها چندين صورت استعمالى دارند . قسمى از آنها را در خانه مىپاشند ، قسمتى را در خانه پهن مىكند ، بعضى را بر ديوار اطاق و پنجرهها مىمالند ، برخى از آنها را مىسوزانند و دودش حشرهها را از بين مىبرد . بگذار انواع آنها را شرح دهيم : بخوريها : حشرهكشهايى كه اگر سوخته شوند دود آنها در خانه بپراكند ، عبارتند از : چوب درخت انار ، بيخ سوسن ، شاخههاى نازك درخت انار - كه واقعا اثرى عجيب دارد - بارزد ، شاخ حيوانات و سم حيوانات دو سم ، سم چهارپايان يك سم ، موى چهارپايان ، مقل ، سكبينه ، صمغ انگدان ، برگ غار ، ثمر غار ، پونه ، درمنه و پنج انگشت . پنج انگشت را بر كف اطاق پاشند . قطران و مريم نخودى را نيز بر كف اطاق پاشند . تخم ترتيزك يا خاكستر چوب صنوبر و بويژه اگر همراه بارزد باشد و بر كف اطاق پاشند بسيار خوب است . دارويى تركيبى هست كه اگر بر آتش نهى و در خانه دودش بپراكند ، واى به حال هرچه خود را حشره و حتى مار پندارد . تركيب اين دارو در نسخهء زير است .