أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

38

قانون ( فارسى )

علاج در علاج كسانى كه از خوردن خون تازهء گاو نر دچار بدحالى شده‌اند ، نبايد قى كردن به عمل آيد ؛ زيرا ممكن است چندان زياد ماده تحريك شود كه تاب بيرون دادن آن را نداشته باشد و بيمار خفه شود . پس بايد همين‌كه احساس ناراحتى كردند حقنه شوند و اسهال گردند . بايد داروهاى علاج منعقد شدن خون به كار رود كه عبارتند از : انجيركال كه پر از شير باشد ، بزر كلم ، بيخ انگدان ، صمغ انگدان ، بورك ، خاكستر چوب انجير را در سركه ريزند و بخورند . و همين‌طور فلفل را در سركه ريزند و بخورند ، افشرهء برگ تمشك بن در سركه ريزند و بخورند و پنيرمايه در سركه ريزند و بخورند . اگر داروهاى فوق خون منجمد شده را از ميان بردند و نگذاشتند در شكم بماند ، بايد آن وقت بيمار را اسهال دهى ، آنگاه آرد جو را در عسل آبكى و كم‌مايه شده بسرش و بر شكم بيمار بگذار و ببند . 6 - عرق چارپايان . اگر كسى چنين پيش‌آمد كند كه عرق تن چارپايان به درون بدنش فرو شود ، رخساره تمايل به سبز رنگى پيدا مىكند و مىآماسد ، عرق بدبو از بدن تراوش مىكند و بويژه زير بغلها از عرق بدبو خيس مىشوند . علاج وسيلهء آب ولرم قى كنند ، شراب سياه انگورى مخلوط با روغن گل و نيم درهم زراوند و نيم درهم نمك سنگ بلورى بخورند . پادزهر گل مهرزده بخورند بسيار خوب است . 7 - تخم آفتاب‌پرست . طبيبى گفته است : هركس تخم آفتاب‌پرست بخورد ، بىدرنگ مىميرد ، و اگر بسيار زود به علاجش نپردازند ، ديگر معالجه بهره‌اى نمىدهد . علاج چلغوز باز شكارى را در شراب سياه انگورى بريزند و بهم زنند ، بخورند و قى كنند و چندان قى كنند كه چيزى در درون نماند ، با روغن گاوى بدنش را چرب كنند و نمك بر سرش بندند ، انجير خشك و برگ بو را با كوشاد درهم مخلوط كنند و بخورند . 8 - شير فاسد شده . شيرى را كه فاسد شده باشد ، اگر بخورند ، در معده مىترشد و به مادهء تعفن‌آور تبديل مىشود ، سرگيجه ، دل بهم آمدن و درد شديد در دهانهء معده احساس مىشود . و در بعضى حالات به بيمارى هيضه ( قى و اسهال باهم ) مبتلا مىشوند و جان مىسپارند . علاج به وسيلهء عسلاب قى كنند ، آنگاه داروى فلافلى را با شراب خالص بخورند ، معده را با روغن سنبل رومى چرب كنند و ببندند . 9 - خون جامد . هرگاه كسى خون در شكمش بسته آيد ، حتما از خوردن يكى از انواع سمهايى