أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

35

قانون ( فارسى )

كسى كه از خوردن سمندر مسموم شود ، معده‌اش به شدت به درد مىآيد ، شكمش چنان باد مىكند كه گويى بيمارى استسقا گرفته است ، به كزاز مبتلا آيد و ادرارش حبس مىشود و نمىتواند بشاشد . طبيبى ديگر - كه اتيوس دياربكرى ( امدى ) است - مىگويد و طبيبان ديگر هم تصديق كرده‌اند كه : « اگر كسى گوشت سمندر بخورد ، زبانش مىآماسد ، عقل را از دست مىدهد ، سستى هميشگى بدنش را مىگيرد ، چند جاى بدنش سياه مىشود و اجزائى از بدنش متعفن مىگردد و اگر شخص مسموم بهبود يابد ، چيزهاى عفونى شده را برمىاندازد و خوب مىشود . » علاج علاجش علاج افيون خورده است و بايد پادزهرهاى زيادى از قبيل : ترياق فاروق ، مثروديطوس و امثال آنها را به كار برند . طبيب اتيوس دياربكرى گويد : « علاجش همان پادزهرها و طرز علاج آلاكلنگ خورده است ، و مواردى كه در علاج مسموميت از سمندر ويژگى دارند . از اين قرارند : صمغ درخت صنوبر با ميعه ( اصطرك ) صمغ درخت صنوبر با سقز درخت بنه و اصطرك صمغ درخت صنوبر با كوشاد صمغ درخت صنوبر با سقز درخت بنه و كوشاد . هركدام از اينها را بخورند مفيد است . ثمر درخت صنوبر كوچك ، برگ درخت سرو و بزر گزنه در آب‌پز ماشدارو بپزند و با روغن زيتون بخورند . گوشت لاك‌پشت آبزى ( كشف ) و گوشت قورباغه با پونه همراه سركه سرخ شوند و بخورند خوب است . 7 - قورباغه . قورباغهء سبز رنگ مرداب‌زى و قورباغهء مايل به سرخ آب‌زى هر دو سميت دارند . كسى كه از گوشت اين دو نوع قورباغه بخورد ، بدرنگ ( زرد مايل به سياه مات مىشود ) ، بدنش سست باد كرده مانند مىشود ، درد سوزشى در گلو احساس مىكند ، دهانش مىسوزد ، به دشوارى نفس مىكشد ، تم بر چشمش مىآيد ، سرش گيج مىرود ، دهانش بوى بد مىدهد و امكان دارد به حالت تشنجى درآيد . مسموم‌شدگان در بعضى حالات به اسهال ديزانترى مبتلا مىشوند ، دلشان بهم مىآيد ، قى مىكنند ، عقلشان پارسنگ برمىدارد ، غش مىكنند ، و حتى ممكن است آب پشتشان بيرون پرد و ادرار و مدفوع بدون اراده بيرون آيد . كسى كه از اثر گوشت اين نوع از قورباغه‌هاى سمى رهايى مىيابد به زحمت دندانهايش سالم مىمانند ، و غالبا همهء دندانهايش مىافتند .