أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
29
قانون ( فارسى )
علاج همان علاج دستورى عمومى را به كار مىبرى . يعنى قى دادن و پاكسازى لازم انجام شود و آنگاه شير الاغ مخلوط با عسلاب بخورد . شير بز تازه دوشيده با رازيانه شامى بخورد . گوشت صدفيها از هر نوع باشد خوب است كه بخورد . سينهء پخته مرغ خانگى و مغز بادام تلخ بخورد . 8 - گشنيز سبز . اگر كسى يكباره به وزن تقريبا چهل و پنج مثقال گشنيز سبز بخورد يا گشنيز سبز را بفشرد و آبش را بگيرد و يك دفعه قريب به بيست و هشت مثقال از آن آب بخورد ، سرش گيج مىشود ، سراسيمه مىگردد ، عقلش پارسنگ برمىدارد ، صدايش كلفت مىشود ، خوابآلود مىگردد ، فحشهاى مستانه مىدهد و عربده مىكشد و بوى گشنيز از او پخش مىشود . علاج بايد قى داده شوند . بهتر آن است كه وسيلهء روغن سوسن يا روغن زيتون قى داده شوند . و بهتر آنكه وسيلهء آبپز شبت مخلوط با بورهء قرمز قى كنند . زردهء تخممرغ با نمك و فلفل بخورند . آبگوشت مرغ چاق بخورند ؛ اما بسيار شور باشد و فلفل نيز در آن ريزند . آبگوشت غاز نيز خوب است كه بخورند . شراب خالص را بدون مخلوط كردن آب جرعه جرعه بنوشند . هرچه مىخورند فلفل و نمكش زياد باشد . خاراگوش با شراب ، دارچين با شراب و فلفل را در شراب بريزند و بنوشند . آب شور شده با نمك خوب است كه بخورند . شراب سيكى هم بسيار خوب است . 9 - اسفرزه ( بزرقطونا ) . اگر كسى زياد اسفرزه بخورد از تاب و توان مىافتد ، نبضش پايين مىآيد ، سراسر بدنش سرد مىشود ، افسرده مىگردد ، به تنگنفسى دچار مىآيد ، بدنش كشيده مىشود ، دلهره به او دست مىدهد ، بدنش بىحس و ناتوان مىگردد و غش مىكند . علاجش مانند علاج مسموم شده از خوردن گشنيز است . 10 - قارج و دنبلان سمى . در دو حالت ممكن است انسان از خوردن قارچ مسموم شود : يكى اينكه بيش از حد لازم قارچ بخورد ؛ كه زياد خوردن قارچ ممكن است نوعى مسموم شدن در پى داشته باشد . و دوم اينكه خود قارچ بدجنس و سمى باشد ؛ كه قارچهاى بد و سمى عبارت از آن نوع قارچ هستند كه در جاهاى مناسب و خوب - كه مردم مىشناسند - نباشند و در جاهايى سر برآورند كه بد شناخته شدهاند . مثلا قارچ نزديك به سوراخ حشرات سمى باشد ، يا نزديك به ريشهء درختان تنومند و سخت چوب باشد . همچنين قارچهاى مايل به رنگ سياه ، سبز و قارچ طاوسى همگى بد و سمى هستند .