أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

27

قانون ( فارسى )

روغن بان و روغن كوشنه بر بدن بمالد . تا مىتواند و تحمل دارد ورزش كند ، بعد از ورزش غذاهاى چرب و شراب شيرين بخورد و روشهاى علاج مسموم از افيون را همگى به كار برد . 3 - مهرگياه ( يبروح - مردم‌گياه « 1 » ) . روىآورهايى كه از خوردن مهرگياه به مسموم دست مىدهد ، شبيه حالات تاتوره خورده است و بيمار دچار مرگ دروغين ( خواب بدون اراده ) ، خارش شديد بدن ، كزاز ، ناشنوايى مىشود . سمىترين بخش مهرگياه پوست آن است و سميت ثمرش از سميت پوستش خيلى كمتر نيست . پوست كنده‌اش بدون ثمر و پوست نيز سم است اما كمتر از پوست و ثمرش . علاج علاج مسموم از خوردن مهرگياه همان علاج تاتوره خورده و افيون خورده است . بايد خاراگوش را در شراب مخلوط كنند و بخورند . فلفل ، گندبيدستر ، فيجن ، خردل و سركه در علاج مهرگياه خورده و در ساير علاج داروهاى مخدر سمى خوبند . به وسيلهء اين نوع داروها عطسه كنند . زفت بو كنند ، دود فتيله چراغ موشى تازه خاموش شده را به بينى بكشند و تند بو كنند . روغن گل و سركهء شراب بر سرش ريزند ، نگذارند بخوابد و اگر خواست بخوابد هشيارش كنند ، موهايش را برچينند ، به عطسه كردنش وادارند ، بيخ انگشت شستش را با انگشت فشار دهند . 4 - دروقينون « 2 » ( زيتونك ) . زيتونك از داروهاى مخدر است و همانند بنگ مست‌كننده است . كسى كه از زيتونك مسموم مىشود ، به شدت دلش به هم مىآيد ، به سكسكه مىافتد ، دل‌پيچه مىگيرد و حالتش به حالت بيمارى ايلاوس مىماند . ممكن است خون قى كند ، ممكن است اسهال شود و ممكن است غش كند . شايد مبتلا به خواب بدون اراده ( مرگ دروغين ) شود . از چهار روز الى هفت روز مسموم از زيتونك مىميرد . و قبل از مرگ سراسر بدنش تخدير مىشود . علاج علاجش همان علاج هر داروى مخدر سمى ديگر است . 5 - بنگ . كسى كه بنگ خورده و مسموم شده است ، اندامان بدنش سست مىگردند ، زبانش مىآماسد ، كف از دهان برمىآورد ، چشمانش سرخ مىشوند . تم بر چشمش مىآيد ، سرش گيج مىرود ، نفس تنگ مىشود ، گوشش ناشنوا مىگردد ، بدنش خارش دارد ، لثه‌اش مىخارد مست مىشود ، عقلش به هم مىخورد ، ممكن است به صرع مبتلا شود و ممكن است صداهاى گوناگون در بياورد مثلا عرعر كند ، شيهه بكشد ، صداى استر و كلاغ يا بوم را تقليد كند .

--> ( 1 ) - در زبان كردى آن را گياآدمه گويند . ( 2 ) - دروقينون اسم يونانى است و به عربى آن را زيتونه نامند - تحفه . دروقينون در عربى اسمش زويتينه يا زيتونك است . تذكرهء انطاكى .