أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

471

قانون ( فارسى )

39 - نسخه توتياى هندى دو درهم و نيم ، سرمهء اصفهانى چهار درهم ، مرغش ( پيريت سفيد ) دو درهم و نيم ، سوختهء مس دو درهم و دوسوم درهم ، جوش نقره و جوش طلا هريك يك درهم ، شادنه يك درهم ، مرجان ( بدل مرجان ) ، مرواريد ريز و پوستهء نازك مس هريك دو دانگ ، سوختهء درمنه دو درهم و دوسوم درهم ، آب شيشه مقطر نيم درهم ، شيشهء فرعونى نيم درهم . اين داروها را همگى در آب باران بساى و وقتى كه كاملا سوده شدند و ديگر نياز به ساييدن نداشتند ، كافور ساييده به وزن يك دانگ و مشك به وزن يك قيراط را در آن ريز و خوب بهم زن و درهم بسرش و از آن حب بساز و در سايه خشك كن ! هربار كه لازم بود ، آن را با آب تر كن و بر صدف بساى و سونش را به چشم كشند . داروى تركيبى ديگر كه در زدودن لكهء سفيد چشم اثر شگفت‌آور دارد و بارها به تجربه رسيده است ، تركيبش چنين است : 40 - نسخه سونش سوختهء سرب سياه دو درهم ، جيوه ( سيماب ) يك درهم . هر دو را بساى و در لولهء نى بريز و دهانهء لوله را با خمير نان ببند و بندهاى نى را همگى در خمير بپيچ و گل آمادهء كار تنورسازان را - كه با مو قاطى مىشود - بياور و لولهء نى پيچيده در خمير را در آن گل بپيچ و آن گل را با گل عادى بينداى و بر آتش زغال افروخته بگذار تا سخت گردد و سفال سرخ كرده مانند مىشود ؛ آنگاه نى را بيرون آور ! مىبينى كه دارو شياف‌ماننده شده است . يا جوش كورهء سفيد رنگ ساييده به وزن سه درهم را بر اين داروى متشكل از سيماب و سوختهء سرب سياه اضافه كن و به نى انبوبى ديگرش منتقل كن و همان عمل اول را تكرار كن تا سفال‌مانندى سخت مىشود . 41 - [ نسخه ] چندين برگ گياه كتان را كه قبل از باران ديدن برچيده شده‌اند بياور و خشك كن ! يك درهم از آن را با نيم درهم مرواريد ناسفته بساى تا خوب ساييده مىشوند . سپس با ساير داروهاى سابق الذكر قاطى كن و باز بساى تا گردمانند مىشوند . هرگاه خواستى چشم بيمار را مداوا كنى ، سه روز افشرهء بيخ سوسن را به چشم كشند و بعدا از اين دارو استعمال كنند و پس از آن يك روز در ميان آب بيخ سوسن و روز ديگر از اين دارو را به چشم كشند . داروى گرد در علاج لكهء سفيد چشم ؛ كه تركيبش به قرار زير است : 42 - نسخه زنگار ، اندران و سوختهء خرچنگ رودخانه هريك پنج درهم ، پيه هندوانهء ابو جهل دو درهم و نيم ، زهرهء گاو نر و بورهء ارمنى هريك دو درهم ، نمك سنگ بلورى سه درهم ، فلفل سفيد بيست درهم ، كف دريا چهار درهم ، پوست تخم‌مرغ كه جوجه از آن بيرون آمده است سه درهم ، سونش سنگ فسان پنج درهم ، پشك سوسمار ده درهم ، مرواريد ناسفته چهار درهم . همه را ساييده درهم