أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
419
قانون ( فارسى )
12 - روغن مار اين روغن در علاج قوباء و در علاج سست شدن مقعد مفيد است . نسخه يك ديك سفالين بياور و چهل رطل و نيم روغن كنجد در آن بريز ! پنج تا ده مار سياه بگير و در آن روغن كنجد انداز و سر ديك را محكم ببند و آتش زير ديك روشن كن تا آرامآرام بپزند و گوشت و استخوانشان از هم مىپاشد . سپس از آتش برگير و بگذار سرد شود ؛ آنگاه سر ديك را باز كن و مواظب باش از بخار ديك آسيب نبينى . دور شو تا هرچه بخار دارد بپراكند و نماند و به خوبى سرد شود . آن را در ظرف شيشهاى بريز و در معالجه - كه به كار مىبرى - دست بدان مزن و با پر پرنده آن را برجاى لازم بمال ! 13 - روغن رامش داد اين روغن در علاج فالج ، دهن كج شدن ، نقرس ، لرزه ، درد مفاصل ، درد پشت و در علاج ناسور ، بواسير ، درد قولنج و پاغر خوب است . نسخه مقل ده درهم ، اشه ( اندران ) ، سكبينه ، گاوشير ، ثمر بلسان ، افيون ، بسپايك ، خربق سفيد ، سرو تركستانى ، سرخدار ، گياه خلال دندان و مغز پوست كندهء بادام تلخ هريك شش درهم ، ميخك ، جوزبويا ، زنجبيل ، خولنجان ( ثمر تانبول ) ، دارچين ، لادن و گندبيدستر هريك سه درهم ، كسيلا ، بزر بنگ ، سيساليوس - كه نوعى انگدان است - لبانه ، سياهدانه ، بزر ترتيزك آبى ، بزر تره ، ننه حوا و كوشنه هريك پنج درهم ، مشك زمين ، سپند ، آس ، ثمر درخت بنه ، كرچك و مرزنگوش هريك چهار درهم ، برگ گياه مشكانيه و اشنه ( دوال ) هريك پنج درهم . داروها را همگى نيمكوب بكوب و در ديك بريز و شش رطل افشرهء كلم بر آن اضافه كرده بر آتش كمشدت بگذار كه آرام بپزد تا دو رطل مىماند . از آتش برگير و بپالاى و داروها را بفشر تا هيچ نيرويى در آنها نماند . دوباره بر آتش بگذار و شش رطل روغن زيتون بر آن اضافه كن ! از طرف ديگر روغن گاوى ، روغن رازقى ، روغن كرچك ، روغن درخت غارى كه با ديك ابزارها پخته است - كه اين روغن را از مصر مىآورند - هريك ده درهم ، آرد بادام تلخ يك درهم . ثمر غار و ثمر صنوبر هريك شش درهم ، روغن سوسن و روغن ترتيزك آبى هريك پنج درهم ، روغن چاتلانقوش ده درهم ، روغن كنجد يا روغن رازقى كه با سداب پخته است سه درهم ، روغن دوال ( مسك القرود ) سه درهم ، روغن حنا پنج درهم ، عسل بلادر سه درهم . همه را در آن ديگ بريز و مقدارى كم از مايع محتواى ديك را بيرون آور و ده درهم از معجون شجرينا را در آن حل كن و به ديك برگردان و بگذار بر آتش كمشدت به آرامى بپزد تا اندازهء بيست و پنج مثقال آب در ديك مىماند ، از آتش برگير و به وسيلهء پارچهاى سفت همه را بپالاى و باز در ديك بريز !