أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

14

قانون ( فارسى )

علاج بعد از علاج همگانى و مقدماتى ، آب گرم با گلاب قند به بيمار بخوران كه قى كند . يا آب گرم و روغن بخورد و قى كند . سپس آب‌پز بزركتان ، آب‌پز برنج ، آب‌پز ترتيزك آبى و يا آب‌پز برنج و ترتيزك آبى را باهم بخورد . افشرهء پنيرك بستانى ( ملوكيه « 1 » ) را با عسل بخورد و بر دوام شير و لعابها و غذاهاى لزج و غذاهاى چرب و سوپهاى چرب شده وسيلهء پيه بخورد . سوپ چرب شده با پيه اگر پنيرك در آن بپزد بسيار خوب است . اگر سرفه داشت با داروى نرمىبخش سرفه را علاج كن ! اگر مسموم از خوردن آهك مسموم شده است ، آن نيز بايد قى كند ، حقنه شود و غذاهاى چرب و نرم و نرمىبخش بخورد . علاج آهك خورده به علاج آلاكلنگ خورده نزديك است . گويند خوردن ادرار الاغ در علاج مسموم شدن از آهك خوب است . گويند اگر به وزن دو دانگ زهرهء آهو را در آب گرم ريزند و مسموم آهكى بخورد بسيار خوب است . 11 - آب صابون . علاج مسموم از خوردن آب صابون به علاج آهك و زرنيخ خورده نزديك است ؛ همان معالجات را به كار برند . 12 - زاج و زاج بلورى ( شب ) . كسى كه از خوردن زاج و زاج بلورى مسموم مىشود ، به سرفهء بسيار شديد مبتلا مىگردد كه سرفه به بيمارى سل مىانجامد . علاج شير الاغ بنوشند ، كره و شكر بخورند و شربتهايى كه حسل در آن وارد است و امثال آن را بخورند . 13 - آب سرد . كسانى كه ناشتا آب سرد مىخورند ، يا در حمام يا بعد از جماع آب سرد مىخورند بايد بيم آن داشته باشند كه مزاجشان فاسد شود و به بيمارى استسقا مبتلا شوند . علاج اگر از اثر آب خوردن در حالاتى كه ذكر كرديم روىآورهاى بد روى داد ، علاج داروى كركم ( زعفران هندى ) ، داروى لاك و امثال آنها است . و شايد اگر بعد از احساس آزار از نوشيدن آب سرد ، شراب خالص و كره بخورند نگرانى رفع گردد .

--> ( 1 ) - ملوكيه : پنيرك بستانى كه در كردى مالوچه گويند و در لهجهء مصرى ملوخيه است - م .