أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
12
قانون ( فارسى )
علاج بعد از معالجات مقدماتى - كه قى كردن و پاكسازيهاى لازم باشد - داروهايى كه در اينباره به كار مىآيند از قرار زيرند : به وزن سه درهم مر در شراب ريزند و بخورند . سنبل رومى و چلغوز كبوتر اهلى و خانگى را در شراب ريزند و بخورند ، بسيار مفيد است . خاراگوش و حسل را در شراب ريزند و بخورند . بزركرفس را در شراب ريزند و بخورند . فلفل را در شراب ريزند و به هم زنند ؛ كه در اينباره ويژگى دارد . به وزن شش قيراط سقمونيا ( محموده ) را در عسلاب مخلوط كنند و بخورند . داروهاى مذكور اگر با داروهاى قىآور و بازكننده از قبيل : آبپز بزركرفس ، آبپز انجير ، شبت و بورك مخلوط باشند بهتر است . غذاى بيمار شورباهاى ساده از گوشت بره باشد و بر آن دوام كنند . هرگاه ديدى كه شكم بيمار روان شد و توانست بشاشد و در شاشيدن زحمت نديد ، اين نشان از نجات بيمار دارد و معلوم است كه خوب مىشود . روى هم رفته ، اينگونه مسموميت علاجش عرق كردن و ادرار ريختن و اسهال شدن است . 5 - سفيداب . كسى كه از خوردن سفيدآب مسموم مىشود ، رنگ زبانش سپيد مىشود ، اندامان بدنش سست مىگردند ، سرفه و سكسكه شدت مىيابد ، عقلش به هم مىخورد ، مغز و بدنش احساس سردى مىكنند ، بدنش مىخشكد ، غش مىكند ، گاهى ممكن است احساس گسمزگى در گلو بكند ، زبان و زبان كوچكه زبر مىشوند ، شكمپيچه رخ مىدهد ، معدهاش احساس گزش مىكند ، قلبش به درد مىآيد ، اطراف دندههاى نزديك شكم كشيده مىشوند ، نفسش تنگ مىشود - كه شايد به خفه شدن بينجامد - رنگ بدنش سفيد مىگردد و گاهى ممكن است ادرارش سياه و خونى شود . علاج علاج سفيدآب خورده همان علاج مردارسنگ سفيد خورده است . سقمونيا در عسلاب ريزد و بخورد . ادرارآورها را بخورد و حقنه شود ، نبايد بگذارند بخوابد . با داروهاى قىآور - كه مىخورد - روغن بابونهء چشمگاوى ، روغن سوسن و روغن نرگس مخلوط باشد . انگم ، آلوبخارا و داروى شيرهء مغز درخت پشّه ضمن داروهاى تناولى باشد خوب است . كنجد در دهان ريزد و بجاود و شراب سياه انگورى بر آن بخورد بسيار بهره بيند . 6 - گچ . كسى كه از گچ خوردن مسموم مىشود ، همان روىآورهاى سفيدآب خورده بر او پيدا مىشوند ، اما خطر خفگى بيشتر است . علاجش همان علاج سفيدآب خورده و علاج قارچ سمى خورده است . در مراحل نهايى معالجه لعابهاى لزج بخورد كه زبرى گلو بر طرف شود ،