أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

356

قانون ( فارسى )

مىكنند ، كسانى كه كرم در شكم دارند و زنانى كه از جريان نيافتن خون حيض رنج مىبرند از اين شراب بهره مىبينند و مىآسايند . اگر كسى شراب اكسيا نام خورده و حالش به هم خورده است ، از اين شراب به اندازهء زياد بخورد و قى كند از اثر اكسيا رهايى مىيابد . دستور آماده كردن شراب خاراگوش ( 2 ) چندين روش گونه‌گون دارد ، كه به ترتيب از اين قرارند : الف - افشرهء انگور هفتاد و دو رطل ، خاراگوش يك رطل ، افشرهء انگور و خاراگوش درهم مخلوط مىشوند و بر آتش مىپزند تا فقط يك‌سوم مىماند ؛ آنگاه يك‌صد و سى و پنج رطل آب انگور بر آن اضافه مىكنند و نيم رطل خاراگوش ديگر در آن مىريزند و خوب به هم مىزنند تا به كلى درهم مىآميزند و هر كفى كه برآورد برمىچينند . آنگاه در ظرفهايى مىريزند و مىآزمايند كه ببينند چگونه شرابى است . ب - دويست و پنج رطل انگور را با يك من خاراگوش مخلوط مىكنند و خوب به هم مىزنند و مىگذارند تا نود روز بر آن مىگذرد ، در نتيجه شراب خاراگوش به دست مىآيد . ج - دويست و پنج رطل افشرهء انگور را در ظرفى مىريزند و به وزن يك من خاراگوش كوبيده را در كيسه‌اى پارچه‌اى تنك مىپيچند و در آن افشره جاى مىدهند و تا دو ماه صبر مىكنند و آنگاه به سراغش مىروند كه شراب شده است . د - خاراگوش سه يا چهار اوقيه ، سنبل ، دارچين ، نى نهاوندى ، شكوفهء گورگياه و كبر هريك يك اوقيه . اين داروها را همگى نيمكوب مىكنند و ظرفى را كه گنجايش سى و شش من دارد پر از آب انگور كرده ، داروهاى نيمكوب شده را در آن مىريزند و سر ظرف را محكم مىبندند و دو ماه صبر مىكنند و سپس به سراغش مىروند و مىپالايند و به ظرفهاى ديگرش منتقل مىكنند . ه - غاطيقا [ ؟ ] چهارده مثقال ، خاراگوش چهل مثقال ، افشرهء انگور سى و شش من . افشره را در ظرفى مىريزند ، غاطيقا و خاراگوش را در كيسه‌اى كتانى مىكنند و مىبندند و در آن ظرف جا مىدهند . مهر ظرف را محكم مىبندند و چهل روز منتظر مىمانند تا برآيد ؛ آنگاه مىپالايند و شراب صاف را به ظرفهاى مخصوص منتقل مىكنند . و - سى رطل افشرهء انگور را در ظرفى مىريزند و يك رطل خاراگوش و دو اوقيه صمغ خشكيدهء صنوبر را در آن مىريزند و چهل روز دست نخورده مىگذارند و آنگاه مىپالايند و نگه مىدارند . علاوه بر اين شش روش در ساختن شراب خاراگوش طبيبان بر حسب ذوق و تشخيص خودشان در مواد شراب خاراگوش زياد و كمىهايى وارد مىكنند . « 1 »

--> ( 1 ) - در نسخهء قانون چاپ تهران از شراب خاراگوش ( 2 ) خبرى نيست - م .