أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

10

قانون ( فارسى )

قارچ چمنى به وزن دو درهم با شراب بخورند . پر سياوشان نيز خوب است . پنيرك ، بزر پنيرك ، برگ پنيرك و آب‌پز پنيرك همه پادزهرند . دارچين و مغز خرگوش را در سركهء شراب كنند و بخورند . گند بيدستر يك مثقال با چهارده مثقال روغن زيتون مخلوط كنند و بخورند . مشك چوپان پادزهر خوبى است . خارسبز سه كوهه را بفشرند و آبش را بخورند . بزر ترتيزك آبى از نوع گل سفيد پادزهر است . صمغ انگدان ، آب‌پز مريم نخودى ( اربه ) و آب‌پز كاشم همه پادزهرند . ثمر درخت سكبينهء بيابانى پادزهرى شگفت‌آور است . اينك دارويى تركيبى كه ثمر سكبينهء بيابانى در آن وارد است و پادزهر بسيار خوبى است . نسخه : ثمر سكبينهء بيابانى ، گند بيدستر و برگ نى از هريك يك جزء ، پيه هندوانهء ابو جهل نه جزء . همه را درهم مخلوط كن و درهم بسرش و سم خورده به اندازهء يك عدد فندق درشت از آن تناول كند . گويند چيزهايى هست كه از خاصيت ويژه‌اى كه دارند در مقابل اثر سم مقاومت مىكنند ؛ مانند راسوى بيابانى كه بگيرند و ذبحش كنند و پوستش را بكنند و گوشت را تميز كنند و در آفتاب خشكش كنند ، از نوع پادزهرهاى بسيار قوى و تأثيربخش است . فصل سوم معدنيها و جمادات سمى 1 - سنگ ارمنى از آن نوع كه قرمز رنگ است . 2 - از كسى شنيده‌ام كه سنگى هست شبيه مرجان ، هركس به وزن يك دانگ از آن بخورد مىميرد . همان شخص مىگفت اين سنگ همانند بيش در گوهرش سميت هست و همچون بيش است و علاجش نيز همان علاج بيش است . و بهترين علاجش پادزهر است . 3 - زيبق ( جيوه ) . جيوهء زنده و دست نخورده چندان سميت ندارد كه جيوهء مرده دارد ؛ زيرا جيوهء زنده اگر تناول شود ، درسته و بسيار زود چنان كه از بالا وارد شده از پايين به بيرون راه مىيابد . اما اگر جيوهء زنده را در گوش كسى ريزند ، پيامدش درد بسيار شديد ، به هم خوردن عقل ، و شايد تشنج باشد . طرف آن گوش بسيار سنگين مىشود و گاهى ممكن است به صرع و سكته بينجامد ؛ زيرا از سردمزاجيى كه جيوه دارد گوهر مغز آزار مىبيند و ناآرامى و سنگينى جيوه براى مغز افسرده‌كننده و آزاردهنده است . اگر جيوه را به اصطلاح كشته باشند يا در ابزار آزمايشگاهى بالا رفته باشد ( بخار شده و