أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

344

قانون ( فارسى )

هريك يك اوقيه ، كاشم نيم اوقيه ، شاه‌زيره دو درهم ، سداب شش اوقيه ، ساذج هندى نيم اوقيه . همهء داروها را نيمكوب مىكنى و در نه رطل سركهء آماده شدهء پياز دشتى مىريزى . عسل كف گرفته سه رطل ، دوشاب ( شيرهء انگور ) پرمايه يك رطل و نيم . همه را در ظرفى بريز و بگذار هفت روز بماند . سپس آن را بپالاى و تفاله‌ها را دور بينداز ! سركهء پياز دشتى مسهل به دست آيد . آن را در شيشه بريز و نگهدار ، قبل از غذا و بعد از غذا از آن تناول شود . 10 - جلّاب « 1 » - جلاب چگونه درست مىشود ؟ - شكر يك من با چهار اوقيه آب بر آتش نرم به آرامى بپزد . دو اوقيه گلاب در آن بريز و از آتش برگير ! بعضى از طبيبان قبل از پختن آب و شكر ، دو جزء عسل و يك جزء نبات و يك جزء قند تبرزد را بر آن مىافزايند و بر آتش كم‌حرارت‌تر آرام مىجوشانند . 11 - عسلاب و شكرآب اين شربت در بيماريهاى ناشى از سردمزاجى و درد كبد و سينه‌درد چيز مفيدى است . نسخه عسل يك جزء ، آب دو جزء . بر آتش نرم گذارند آرام بپزد و كف عسل را برچينند . اين مخلوط آن‌قدر بپزد تا يك سوم مىماند . سپس آن را از آتش برگيرند و بپالايند . اين شد عسلاب . شكرآب در اصطلاح طبيبان همين است اما به جاى عسل شكر به كار رفته است . اگر مىخواهى كه تأثيربخش‌تر باشد و گرمى بيشترى ببخشد ، بعد از كف‌گيرى ، در اندازهء مناسب مصطكى و زعفران و امثال آنها از ديك ابزارهاى مانند دارچين و خولنجان و غيره را هم بر آن اضافه كن ! 12 - عسلاب « 2 » در نسخهء ديگر اين عسلاب براى تب‌داران ، بدن التهابى ، تشنگى زياد در معده و براى علاج سرفهء ناشى از گرم‌مزاجى خوب و سازگار بوده و در شفا دادن دل‌پيچه نيز مفيد است .

--> ( 1 ) - در ديگر كتابهاى قانون بارها نام جلّاب آمده كه آن را به گلاب قند ترجمه كرده‌ام ؛ در اينجا به جلّاب حقيقى برمىخوريم - م . ( 2 ) - در هر دو نسخهء قانون چاپ مصر و چاپ تهران عنوان ماء العسل ( عسلاب ) نوشته شده ، در صورتى كه عسلى در آن به كار نرفته است . به عقيده‌ام بايستى اين هم عنوانش گلاب قند باشد - م .